Wydział Sztuki i Nauk o Edukacji Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie zainaugurował nowy rok akademicki niezwykłym wydarzeniem artystycznym. W Galerii Uniwersyteckiej można już podziwiać przekrojową wystawę prac Jadwigi Smykowskiej – zmarłej w 2017 roku artystki, która przed laty współtworzyła podwaliny cieszyńskiego Instytutu Sztuk Plastycznych.
Ekspozycja zatytułowana „NARRACJE” to rzadka i sentymentalna okazja do bliskiego obcowania z dorobkiem twórczyni nierozerwalnie związanej z ziemią cieszyńską. Odwiedzający mogą zobaczyć przekrój jej wielowymiarowej twórczości, w tym mistrzowskie drzeworyty sztorcowe i wzdłużne, linoryty, rysunki oraz ekspresyjne rzeźby i płaskorzeźby w drewnie lipowym. Teraz jej unikalne spojrzenie na drugiego człowieka – który zawsze stał w centrum jej sztuki – wraca do murów uczelni, w której przed laty uczyła młode pokolenia grafików.
Jadwiga Smykowska urodziła się w 1945 roku w Cieszynie Zachodnim. Swoją edukację artystyczną rozpoczęła w Państwowym Liceum Technik Plastycznych w Bielsku-Białej, mieszczącym się wówczas w Zamku Sułkowskich. Jej talent dostrzeżono błyskawicznie – w 1964 roku komisja kwalifikacyjna Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie oceniła jej umiejętności tak wysoko, że artystka została przyjęta od razu na drugi rok studiów. Kształciła się pod okiem wybitnych mistrzów polskiej sztuki, takich jak Emil Krcha, Hanna Rudzka-Cybisowa, Jerzy Nowosielski, Maria Rzepińska, Adam Siemianowicz, Adam Stalony-Dobrzański czy Mieczysław Wejman. Studia ukończyła z wyróżnieniem w Pracowni Drzeworytu prof. Franciszka Bunscha oraz w Pracowni Grafiki Książki prof. Witolda Chomicza.
W 1971 roku wstąpiła do Związku Polskich Artystów Plastyków, a niedługo później rozpoczęła pracę pedagogiczną – najpierw na krakowskiej ASP w Katowicach, a w latach 1974–1980 w Instytucie Wychowania Plastycznego Filii Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie, gdzie prowadziła Pracownię Druku Wypukłego. Ważnym momentem w jej życiu był rok 1978, kiedy na zaproszenie przyjaciół wyjechała do Australii. Fascynacja kulturą Aborygenów i podróż po centralnej części tego kontynentu zaowocowały cyklem mistrzowskich drzeworytów sztorcowych. W trudnym procesie ich tworzenia nieocenionym wsparciem technicznym był dla niej mąż, Stanisław Cieślar. Już rok później, w 1979 roku, Smykowska zdobyła najwyższe międzynarodowe wyróżnienie Stowarzyszenia Drzeworytników XYLON w Szwajcarii za genialny tryptyk „Pod Twoją obronę”.
Artystka należała do prestiżowych organizacji, w tym XYLON-u w Zurychu oraz Stowarzyszenia Międzynarodowe Triennale Grafiki w Krakowie, a także pełniła funkcję Rzeczoznawcy Ministerstwa Kultury i Sztuki. Choć największe sukcesy przyniosły jej czarno-białe, niezwykle precyzyjne drzeworyty sztorcowe, zajmowała się także projektowaniem szat graficznych do książek regionalnych, malarstwem sztalugowym oraz rzeźbą w drewnie lipowym. Wspólnie z Adamem Romaniukiem i Grzegorzem Zgrają zaprojektowała i zrealizowała również unikalne polichromie na stropie zabytkowego, XVII-wiecznego kościoła w Kaczycach. Przez całe życie pozostała wierna Cieszynowi, a miłość do regionu i człowieka definiowała całą jej twórczość.
Wystawę można oglądać w Galerii Uniwersyteckiej na Wydziale Sztuki i Nauk o Edukacji UŚ w Cieszynie od 7 października do 5 listopada 2026 roku. Uroczysty wernisaż ekspozycji, której kuratorem jest Krzysztof Morcinek, zaplanowano na 14 października (środa) na godzinę 13:15. Wstęp dla wszystkich zwiedzających jest całkowicie bezpłatny.
Fot. Michał Cichy
