W Cieszynie poezja wyszła na ulicę. Nie trzeba kupować tomiku, szukać księgarni ani znać się na literaturze, by po nią sięgnąć. Wystarczy zatrzymać się przy Bibliotece Miejskiej, zajrzeć do specjalnej gabloty i zabrać ze sobą wiersz. A jeśli ktoś sam pisze – może zostawić tam coś od siebie. Tak działa Punkt Wymiany Poezji, który zaprasza do literackiej wymiany wszystkich, nawet tych, którzy na co dzień po poezję nie sięgają.
Punkt Wymiany Poezji to inicjatywa ogólnopolska, do której Cieszyn chętnie dołączył. Za tym krokiem stoją poeci z Cieszyńskiej Studni Literackiej, na czele z Beatą Kalińską. To ona zaproponowała, by miasto dołączyło do akcji, która ma za zadanie nie tylko zwracać uwagę na twórczość poetycką, ale także po prostu promować czytelnictwo. Na dzień dobry za szkłem dużej tablicy na murze Biblioteki Miejskiej w Cieszynie umieszczona została ramka z informacją o Punkcie Wymiany Poezji, pod którą zawisło dziesięć wierszy różnych autorów.
W oficjalnych badaniach czytelnictwa w Polsce, poezja traktowana jest jako gatunek niszowy. Jej regularne czytanie deklaruje zaledwie od 2 do 5 proc. Polaków. Czy Punkt Wymiany Poezji przyczyni się do wzrostu zainteresowania poezją w naszym regionie? Czas pokaże. Tu nie ma trudnych reguł gry. W specjalnej ramce umieszczane są kartki z wierszami. Przechodzień może jeden z utworów przeczytać lub zabrać, a osoba pisząca poezję – zostawić własny tekst.
– Punkt wymiany poezji to ogólnopolski projekt, pomagający poezji zaistnieć w przestrzeni publicznej. Ta pożyteczna i piękna w swojej idei i prostocie inicjatywa społeczna polega na dzieleniu się wierszem. Zgodnie z tym, co głosi komunikat w ramce, przechodzień może się pod nią zatrzymać, przeczytać wybrany utwór, zabrać go ze sobą i przynieść własny. We wszystkim może spróbować znaleźć coś dla siebie – ważną myśl, drogowskaz, pocieszenie. Chcemy przy okazji obalać mity, jakie narosły wokół poezji – o jej hermetyczności, elitarności i trudności w odbiorze. Trochę ją odczarować, przewietrzyć i wypuścić z salonów na ulicę – mówi Beata Kalińska.
Co ciekawe, pierwszy Punkt Wymiany Poezji powstał w Polsce ponad trzy lata temu, dokładnie 22 sierpnia 2023 roku, w Poznaniu. W ślad za nim poszły inne miasta. Obecnie takich punktów jest na mapie całego kraju około 120. Od 28 października na tej mapie można znaleźć również Cieszyn.
– Punkty Wymiany Poezji mają swoje strony internetowe. Wiosną, korzystając z Facebooka, natrafiłam przypadkowo na taką stronę. Pomysł bardzo mnie zaintrygował, zobaczyłam w nim nowe możliwości działania. Pomyślałam, że warto by było uruchomić w naszym mieście taką małą „strefę wolności wiersza” – zdradziła.
Beata Kalińska opowiedziała też o tym, jakie działania podejmuje Cieszyńska Studnia Literacka na co dzień. – Jestem przewodniczącą Cieszyńskiej Studni Literackiej, działającej od dziesięciu lat przy Bibliotece Miejskiej w Cieszynie. Spotykamy się regularnie, raz w miesiącu,organizujemy różnego typu imprezy poetyckie, czytamy, rozmawiamy, dyskutujemy i jesteśmy otwarci na różne propozycje. Opieka nad Punktem Wymiany Poezji wydała mi się wielce obiecująca, również ze względu na możliwość nawiązania współpracy z innymi poetami spoza Cieszyna i okolic. Na szczęście pomysł spodobał się koleżankom ze Studni, a dyrekcja Biblioteki też okazała przychylność. I tak powoli, od myśli do czynu, działamy wspólnymi siłami, pokonując różne bariery typu organizacyjnego – mówi Beata Kalińska.
Cieszy się z odzewu mieszkańców Cieszyna i przybyszów. – Już drugiego dnia po uruchomieniu naszego punktu, z dziesięciu wywieszonych wierszy osiem zostało „zaadoptowanych”, ale czy to zainteresowanie się utrzyma? Bardzo byśmy tego chcieli. Żałuję trochę, że nasz Punkt powstał jesienią, bo deszczowa pogoda nie sprzyja spacerom po mieście. Na razie jesteśmy pełni zapału i mamy nadzieję, że nasza inicjatywa się przyjmie i zacznie przynosić oczekiwane owoce – przyznaje nasza rozmówczyni, dziękując dyrekcji Biblioteki Miejskiej w Cieszynie za wsparcie i wszystkim, którzy są poetom przychylni.
– Piszących do szuflady i wszystkich miłośników poezji zapraszamy na otwarte spotkania naszej Cieszyńskiej Studni Literackiej, zawsze w trzeci poniedziałek miesiąca – podsumowuje Beata Kalińska.
Punkt poezji to nie koniec działań związanych z tym miejscem. Ruszyła także strona internetowa PWP Wiersze z Ramek Cieszyn, zarządzana przez Cieszyńską Studnię Literacką, na której każdy może umieścić dowolny wiersz.
MARIOLA MORCINKOVÁ
