95 nowych pracowni, ponad 6,6 mln zł dofinansowania i dziesiątki oryginalnych pomysłów na naukę poza szkolnymi murami – Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach uroczyście podsumował IV edycję konkursu „Ekopracownia pod chmurką 2026”. Wśród nagrodzonych znalazło się pięć placówek z powiatu cieszyńskiego. Teraz pozostaje czekać na realizację projektów, a inne szkoły już mogą szukać inspiracji przed kolejnymi edycjami.
Tegoroczna odsłona konkursu spotkała się z dużym zainteresowaniem. Do WFOŚiGW w Katowicach wpłynęło 170 wniosków. Spośród nich wybrano 95 placówek oświatowych, którym przyznano łącznie 6 611 784,52 zł dotacji.
Uroczyste podsumowanie IV edycji było okazją do spotkania przedstawicieli nagrodzonych placówek, Funduszu, samorządów i władz publicznych. W wydarzeniu uczestniczyli m.in. prezes Zarządu WFOŚiGW w Katowicach Mateusz Pindel i zastępca prezesa Iwona Gejdel-Targosz, a także parlamentarzyści, przedstawiciele administracji rządowej, samorządu województwa oraz Śląski Kurator Oświaty Aleksandra Dyla.
Za konkursowymi statystykami kryje się jednak coś znacznie ciekawszego – pomysłowość nauczycieli i szkolnych społeczności. Każda z ekopracowni może wyglądać inaczej, bo powstaje z myślą o konkretnym miejscu, jego przyrodzie oraz potrzebach uczniów. Idea jest prosta: skoro o przyrodzie uczymy się w szkole, dlaczego nie robić tego również bezpośrednio w jej otoczeniu?
Ekopracownie pod chmurką pozwalają prowadzić zajęcia z przyrody, biologii, ekologii, geografii czy geologii poza tradycyjną salą lekcyjną. Uczniowie mogą obserwować, eksperymentować i poznawać zachodzące w naturze procesy tam, gdzie rzeczywiście można je zobaczyć. Nie chodzi przy tym jedynie o ustawienie kilku ławek i stołów na szkolnym podwórku. Projekty pokazują, że przestrzeń wokół placówki można wykorzystać znacznie ciekawiej. Powstają ogrody, miejsca obserwacji przyrody, strefy doświadczeń, zakątki służące zarówno nauce, jak i odpoczynkowi. Wiele projektów nawiązuje również do lokalnego krajobrazu, historii i tradycji.
O laureatach tegorocznej edycji już informowaliśmy. Warto jednak przypomnieć, że wśród 95 nagrodzonych znalazło się pięć placówek z powiatu cieszyńskiego. Ich projekty dobrze pokazują, jak szeroko można rozumieć hasło „ekopracownia”.
W Zaborzu powstanie „Zaborzańskie szepty przyrody – przestrzeń ciszy, nauki i relaksu”, na które przyznano 57,5 tys. zł. Szkoła Podstawowa w Goleszowie otrzymała 70 tys. zł na „Owocowy zakątek odkrywców”. Po 70 tys. zł otrzymały również szkoły w Koniakowie i Jaworzynce. Pierwsza stworzy „Koniakowski kącik wytchnienia – u nas tradycja splata się z naturą”, druga – „Przyrodę na styku granic”. Z kolei w Szkole Podstawowej nr 4 im. ks. F. Michejdy w Wiśle powstanie „Beskidzka zielona izba”, również wsparta kwotą 70 tys. zł (na zdjęciu przedstawiciele szkoły i samorządu wraz z szefostwem WFOŚiGW w Katowicach). Już same nazwy pokazują kreatywność autorów. Przyroda łączy się w nich z lokalnością, beskidzką tożsamością, wypoczynkiem i samodzielnym odkrywaniem świata.
„Ekopracownia pod chmurką” nie jest jedyną możliwością zmieniania szkolnej przestrzeni przy wsparciu WFOŚiGW w Katowicach. Fundusz od lat realizuje także dobrze znany konkurs „Zielona Pracownia”, dzięki któremu w szkołach powstają nowoczesne sale do nauki przedmiotów przyrodniczych. Można powiedzieć, że oba przedsięwzięcia uzupełniają się. „Zielone Pracownie” zmieniają to, co znajduje się wewnątrz szkoły, natomiast „Ekopracownie pod chmurką” pozwalają przenieść edukację na zewnątrz. W obu przypadkach ważne są nie tylko nowe meble, wyposażenie czy zagospodarowanie terenu. Chodzi przede wszystkim o stworzenie takich warunków, aby uczeń mógł doświadczać, eksperymentować i samodzielnie szukać odpowiedzi.
Po zrealizowaniu projektów wybranych w tegorocznej edycji liczba Ekopracowni pod chmurką w województwie śląskim wzrośnie do 355. Oznacza to, że z rozwiązania, które jeszcze kilka lat temu było nowością, korzysta coraz więcej szkolnych społeczności. I być może właśnie tegoroczne realizacje staną się inspiracją dla następnych. Warto więc już teraz przyjrzeć się szkolnemu podwórku i zastanowić, co można na nim zmienić. Niewykorzystany fragment zieleni, ogród, zakątek między budynkami czy teren, który dziś nie pełni konkretnej funkcji, może stać się punktem wyjścia do stworzenia własnego projektu.
Kreatywność dotychczasowych laureatów pokazuje, że nie istnieje jeden wzór dobrej ekopracowni. Liczy się pomysł, wykorzystanie lokalnego potencjału i stworzenie przestrzeni, która rzeczywiście będzie żyła razem ze szkołą. (kredo)
