Dla ewangelików 1 listopada to Pamiątka Umarłych i Pamiątka Świętych Pańskich. W tym dniu wspominają bliskich, uczestniczą w nabożeństwach na cmentarzach i dziękują Bogu za życie tych, którzy odeszli. Zwierzchnik Diecezji Cieszyńskiej bp Adrian Korczago zachęca, by pamięć o zmarłych połączyć z konkretną pomocą osobom zmagającym się z chorobą. Takie przesłanie niesie akcja „Fundusz dla żywych”.
Na Śląsku Cieszyńskim początek listopada ma szczególny wymiar. To region, w którym tradycje ewangelickie są mocno zakorzenione, a odwiedzanie cmentarzy i wspominanie bliskich stanowi ważną część życia wielu rodzin. W luterańskim kalendarzu liturgicznym 1 listopada wiąże się z dwoma świętami: Pamiątką Umarłych oraz Pamiątką Świętych Pańskich.
Pierwsze poświęcone jest pamięci tych, którzy odeszli, i pocieszeniu osób przeżywających stratę. Podczas nabożeństw odprawianych na cmentarzach wierni słuchają Słowa Bożego i wspólnie się modlą. Ważnym punktem odniesienia pozostają słowa apostoła Pawła z Listu do Rzymian, przypominające, że ani śmierć, ani życie, ani żadna inna siła nie zdoła odłączyć człowieka od miłości Boga objawionej w Jezusie Chrystusie.
W tradycji luterańskiej szczególne wspomnienie zmarłych przypada również na ostatnią niedzielę roku kościelnego, nazywaną Niedzielą Wieczności. To czas refleksji nad przemijaniem, śmiercią i nadzieją na życie wieczne.
Luterańskie rozumienie pamięci o zmarłych różni się od praktyk znanych z tradycji rzymskokatolickiej. Ewangelicy nie obchodzą Dnia Zadusznego, nie modlą się za dusze zmarłych i nie uznają czyśćca. W ich rozumieniu zbawienie jest dziełem Boga, dokonanym przez Jezusa Chrystusa, a nie rezultatem ludzkich zasług czy praktyk religijnych podejmowanych po śmierci człowieka.
Pamiątka Umarłych nie oznacza więc próby zmiany losu tych, którzy odeszli. Jest okazją do wspominania ich życia, wyrażania wdzięczności i szukania pocieszenia w Bożym Słowie. Ważne miejsce zajmuje w niej nadzieja, że śmierć nie jest silniejsza od Bożej miłości.
Tego samego dnia luteranie obchodzą Pamiątkę Świętych Pańskich. W protestanckim rozumieniu świętość nie jest zarezerwowana dla osób wyniesionych na ołtarze. Świętym jest człowiek wierzący w Jezusa Chrystusa jako Zbawiciela. Nie oznacza to bezgrzeszności, lecz życie wiarą i zaufaniem do Boga. W tym dniu ewangelicy dziękują za wszystkich wierzących chrześcijan, zarówno żyjących, jak i zmarłych.
Tegoroczne obchody Pamiątki Umarłych przynoszą również zachętę, by tradycyjnym gestom pamięci nadać dodatkowy wymiar. Bp Adrian Korczago, zwierzchnik Diecezji Cieszyńskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, ponownie apeluje o udział w akcji „Fundusz dla żywych”.
Jej idea jest prosta: wspominając tych, których już z nami nie ma, warto pamiętać także o osobach, które dziś potrzebują wsparcia. Nie chodzi o rezygnację z dekorowania grobów czy zapalania zniczy, lecz o umiar. Jedna wspólna wiązanka od rodziny może być równie wymownym znakiem pamięci jak wiele osobnych kompozycji. Zaoszczędzone pieniądze można przeznaczyć na pomoc potrzebującym.
Środki zebrane w ramach „Funduszu dla żywych” mają służyć osobom zmagającym się z chorobą. Jedną z form wsparcia będzie zakup sprzętu medycznego wskazanego przez lekarzy po konsultacjach ze szpitalami.
– Wierzę jednak, że pamięć o tych, którzy odeszli, może również stawać się źródłem dobra dla tych, którzy są pośród nas – podkreśla bp Adrian Korczago w swoim apelu.
Przypomina również słowa z Pierwszego Listu św. Jana: „Dzieci, miłujmy nie słowem ani językiem, lecz czynem i prawdą”. To właśnie konkretna pomoc ma być wyrazem miłości, która nie kończy się na wspomnieniach, lecz może przynieść ulgę w cierpieniu i nadzieję osobom chorym.
Apel zwraca uwagę również na ekologiczny wymiar listopadowych zwyczajów. Po okresie wzmożonych odwiedzin cmentarzy pozostają ogromne ilości wypalonych zniczy, plastikowych osłon, sztucznych kwiatów i innych ozdób. Ich wywóz i utylizacja stanowią obciążenie dla środowiska, a także dla budżetów zarządców cmentarzy i parafii. Ograniczenie liczby dekoracji, wybieranie trwalszych rozwiązań i właściwa segregacja odpadów to sposoby, by pamięci o bliskich towarzyszyła odpowiedzialność za otaczający nas świat.
