Nowy rok szkolny przynosi uczniom nie tylko nowe podręczniki, zeszyty i plan lekcji. W pięciu szkołach powiatu cieszyńskiego powstaną wyjątkowe miejsca do nauki – ekopracownie pod chmurką. Na ich utworzenie placówki otrzymały łącznie 337 500 zł. dofinansowania z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.
Z początkiem września szkolna nauka znów ruszyła pełną parą. Tymczasem coraz więcej lekcji nie musi odbywać się w klasie. Przyroda, biologia, geografia czy ekologia aż proszą się przecież o to, by poznawać je bezpośrednio w terenie – obserwując rośliny, zwierzęta i zjawiska zachodzące w najbliższym otoczeniu.
Taki właśnie cel przyświeca konkursowi „Ekopracownia pod chmurką 2026”, którego laureatów ogłosił Zarząd WFOŚiGW w Katowicach. W tegorocznej edycji wpłynęło aż 170 wniosków, opiewających łącznie na ponad 11,67 mln zł. Dofinansowanie w wysokości 6,61 mln zł przyznano 95 placówkom oświatowym z województwa śląskiego. Wśród beneficjentów znalazły się także szkoły z naszego powiatu. Co ważne, ich pomysły pokazują, że „ekopracownia” może oznaczać znacznie więcej niż kilka ławek ustawionych wśród zieleni.
Najwięcej powodów do radości mają uczniowie szkół z gmin Chybie, Goleszów, Istebna i Wisła. Działające na ich terenie szkoły otrzymały środki na stworzenie własnej przestrzeni edukacyjnej. W Szkole Podstawowej im. K. Miarki w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Zaborzu powstanie ekopracownia „Zaborzańskie szepty przyrody – przestrzeń ciszy, nauki i relaksu”. Na realizację projektu szkoła otrzymała 57,5 tys. zł. Jeszcze wyższą dotację – 70 tys. zł – przyznano Szkole Podstawowej w Goleszowie. Tutaj uczniowie będą korzystać z „Owocowego zakątka odkrywców”. Dwie nowe ekopracownie powstaną także w gminie Istebna. Szkoła Podstawowa nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Koniakowie stworzy „Koniakowski kącik wytchnienia – u nas tradycja splata się z naturą”, na który otrzymała 70 tys. zł. Kolejne 70 tys. zł trafi do Szkoły Podstawowej nr 1 im. ks. Jana Twardowskiego w Jaworzynce na projekt „Przyroda na styku granic”. Taką samą kwotę otrzymała Szkoła Podstawowa nr 4 im. ks. F. Michejdy w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Wiśle. Jej projekt nosi nazwę „Beskidzka zielona izba”.
Idea ekopracowni pod chmurką jest prosta: stworzyć uczniom warunki do poznawania środowiska w sposób praktyczny i bezpośredni. Zamiast oglądać na ilustracji liście, owady czy procesy zachodzące w przyrodzie, można obserwować je na żywo. Zamiast wyłącznie czytać o zależnościach między organizmami – samemu ich poszukać.
Takie miejsca mogą służyć zarówno podczas tradycyjnych lekcji, jak i zajęć dodatkowych, warsztatów czy działań związanych z edukacją ekologiczną. Są także przestrzenią odpoczynku i kontaktu z naturą. To szczególnie istotne w czasach, gdy dzieci i młodzież coraz więcej czasu spędzają przed ekranami. Kontakt z zielenią, możliwość prowadzenia obserwacji i eksperymentów oraz zwyczajna lekcja odbywająca się na świeżym powietrzu mogą być równie ważne jak wiedza zapisana w podręczniku.
Tegoroczna edycja konkursu jest już czwartą. Po zrealizowaniu wszystkich zwycięskich projektów w całym województwie śląskim będzie funkcjonować 355 Ekopracowni pod chmurką. To 355 miejsc, w których szkolna edukacja może dosłownie wyjść na zewnątrz – do ogrodu, na łąkę, między drzewa czy w inne zakątki szkolnych terenów.
W powiecie cieszyńskim nowe pracownie będą miały swoje własne, lokalne oblicze. Jedne nawiążą do beskidzkiej przyrody i krajobrazu, inne do tradycji, jeszcze inne wykorzystają potencjał szkolnych ogrodów. Wszystkie mają jednak wspólny mianownik: mają sprawić, by młodzi ludzie nie tylko uczyli się o naturze, ale przede wszystkim byli z nią blisko.
A trudno o lepszy moment na taką inwestycję niż początek nowego roku szkolnego. (kredo)
