Wydanie nr 13 z dn. 2.04.2026 r.

Zespół Pieśni i Tańca „Goleszów” – 80 osób, jedna pasja. Jak młodzi podtrzymują tradycję regionu

Kolorowe stroje, żywiołowa muzyka i młoda energia – tak dziś wygląda cieszyński folklor w najlepszym wydaniu. Zespół Pieśni i Tańca „Goleszów” od ponad 30 lat udowadnia, że tradycja nie musi być przeszłością, lecz może tętnić życiem tu i teraz. To nie tylko taniec i śpiew, ale wspólnota, emocje i historia przekazywana z pokolenia na pokolenie. Zajrzyj za kulisy grupy, która sprawia, że kultura regionu wciąż pozostaje żywa.

 

 

 

 


Dziewczyny z chmur: niezwykły rajd lotniczek z 1931 roku i historia Marii Wardasówny ze Śląska Cieszyńskiego

Cztery kobiety, dwa samoloty i niemal 3000 kilometrów nad Polską – w czasach, gdy lotnictwo było domeną mężczyzn. Ich rajd przeszedł do historii jako symbol odwagi i przełamywania barier. Dziś tę niezwykłą opowieść przypomina wystawa w Krakowie, a wśród jej bohaterek szczególne miejsce zajmuje Maria Wardasówna – pilotka związana ze Śląskiem Cieszyńskim. Kim była i dlaczego jej historia wciąż inspiruje?

 

 

 


Życie bacy w Istebnej: jak wygląda hodowla owiec w Beskidach i czy to się jeszcze opłaca?

120 owiec, kilkanaście godzin pracy dziennie i życie podporządkowane rytmowi natury. W Istebnej wciąż są miejsca, gdzie tradycja pasterska ma się dobrze – choć nie bez wyzwań. Od mleka na lody po walkę z realiami rynku i zmieniającymi się zwyczajami – zaglądamy do gospodarstwa Franciszka Kawuloka, by zobaczyć, jak naprawdę wygląda codzienność współczesnego bacy i czy w Beskidach pasterstwo ma jeszcze przyszłość.

 

 

 

 

 


Henryk Jasiczek – poeta wymazany z pamięci. Historia zapomnianego twórcy z Zaolzia

Był jednym z najwybitniejszych poetów polskiego Zaolzia, a mimo to przez lata próbowano wymazać go z historii. Po 1968 roku jego książki zniknęły z księgarń, a nazwisko przestało istnieć w przestrzeni publicznej. Dziś Henryk Jasiczek powraca – jako twórca pogranicza, świadek swojej epoki i głos, którego nie udało się uciszyć na zawsze. Kim był naprawdę i dlaczego jego historia wciąż porusza?

 

 

 


Cieszyn: mniej dzieci, wolne miejsca w przedszkolach. Rekrutacja 2026 i skutki niżu demograficznego

Mniej dzieci, więcej wolnych miejsc i rosnące obawy o przyszłość oświaty – najnowsze dane z rekrutacji do przedszkoli w Cieszynie potwierdzają wyraźny niż demograficzny. Choć burzliwa debata nie zmieniła decyzji o ograniczeniu liczby oddziałów, liczby mówią same za siebie. Sprawdź, ile dzieci przyjęto, ile miejsc wciąż czeka i jakie konsekwencje czekają szkoły w najbliższych latach.

 

 

 

 


Jak wybrać świeże jajka na Wielkanoc? Sprawdź oznaczenia, testy i porady zakupowe

Jak rozpoznać świeże jajka, co oznaczają tajemnicze kody na skorupce i czy „eko” zawsze znaczy lepsze? Przed Wielkanocą, gdy jajka królują na naszych stołach, warto wiedzieć, co naprawdę trafia do koszyka. Wyjaśniamy, jak kupować mądrze i bezpiecznie – od sklepu po targowisko – oraz podpowiadamy proste sposoby na sprawdzenie świeżości w domu. To praktyczny przewodnik dla każdego, kto nie chce dać się nabrać i stawia na jakość.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Tragiczna historia pastuszka spod Czantorii. Opowieść z Wisły, która wciąż porusza

Pod Wielką Czantorią, w czasach gdy góry żyły rytmem wypasu owiec, rozegrała się historia, która do dziś budzi emocje. Młody pastuszek z Wisły zginął w śnieżnej zadymce, szukając zagubionej owcy. Jego los stał się częścią lokalnej pamięci i symbolem poświęcenia wpisanego w życie dawnych pasterzy. Kim był Gustaw Słowiok i dlaczego ta opowieść wciąż powraca w beskidzkich opowieściach?

 

 

 


Cieszyn: kolejne wycinki drzew w Lasku Miejskim. Choroby jesionów i zagrożenie dla mieszkańców

Problemy z drzewostanem w Lasku Miejskim w Cieszynie nie znikają. Po ubiegłorocznych pracach pielęgnacyjnych konieczne będą kolejne wycinki, a niepokój budzą także przypadki nagłego upadku drzew w różnych częściach miasta. Eksperci wskazują na choroby i osłabienie systemów korzeniowych. Sprawdź, co dokładnie dzieje się w cieszyńskim rezerwacie i jakie działania planuje miasto.

 

 

 

 

 


Willa „Beskid” w Wiśle – od luksusowego pensjonatu do szkoły muzycznej. Historia niezwykłego miejsca

Dziś rozbrzmiewa tu muzyka, ale kiedyś był to jeden z najbardziej eleganckich pensjonatów w Wiśle. Historia willi „Beskid” to opowieść o wielkich ambicjach, wojennych dramatach i powojennej utracie majątku, a także o niezwykłej przemianie miejsca, które z ruin stało się ważnym ośrodkiem kultury. Jak doszło do tego, że dawny luksusowy hotel zamienił się w szkołę muzyczną? Odkrywamy losy budynku i jego właściciela, które mogłyby posłużyć za scenariusz filmu.

 

 

 


Trzy słońca nad Śląskiem Cieszyńskim. Niezwykłe zjawisko z 1620 roku i jego tajemnica

Czy na niebie nad Śląskiem Cieszyńskim naprawdę pojawiły się trzy słońca? Ponad 400 lat temu takie niezwykłe zjawisko opisał skoczowski burgrabia Jan Tilgner, widząc w nim zapowiedź nadchodzących katastrof. Dziś wiemy, że to rzadki fenomen atmosferyczny, ale jego dawny odbiór mówi wiele o lękach i wyobraźni ludzi XVII wieku. Pokazujemy historię, która łączy naukę, wiarę i niepokój o przyszłość świata.

 

 

 

 

 


Aleksandra Hamkało w Cieszynie: „Królowe życia”, teatr i powrót do „Na dobre i na złe”

Aleksandra Hamkało przyjechała do Cieszyna ze spektaklem „Królowe życia” i od razu podbiła serca publiczności. W rozmowie opowiada o emocjach po zejściu ze sceny, kulisach swojej roli i o tym, czym naprawdę jest dla niej bycie „królową życia”. Zdradza też, jak wracało się do kultowego serialu „Na dobre i na złe” i dlaczego teatr znów zajmuje ważne miejsce w jej życiu.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Śląsk Cieszyński 25 lat temu: ekspresówka, procesja z osiołkiem i sensacyjne wydarzenia

Wielkie plany inwestycyjne, nietypowe świąteczne zwyczaje i historie, które dziś brzmią jak anegdoty – tak wyglądał Śląsk Cieszyński ćwierć wieku temu. Od zapowiedzi budowy ekspresówki po procesję z osiołkiem i spektakularne akcje służb – wracamy do czasów, gdy region tętnił zmianami i zaskakiwał na każdym kroku. Sprawdź, czym żyli mieszkańcy i co najbardziej zapadło w pamięć.

 

 

 

 


Serwismen z Istebnej zdradza kulisy sukcesów biegaczy narciarskich. 20 lat pracy na igrzyskach

To oni stoją za tym, że narty „niosą” zawodników do zwycięstw. Andrzej Michałek z Trójwsi Beskidzkiej od dwóch dekad przygotowuje sprzęt dla reprezentacji Polski i pracował już na sześciu zimowych igrzyskach olimpijskich. W rozmowie odsłania kulisy tej wymagającej profesji, opowiada o technologicznej rywalizacji światowych potęg i wyjaśnia, jak ogromny wpływ na wynik ma praca serwismena.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

Wydanie nr 13 z dn. 2.04.2026 r.

 

Nowa kampania w województwie śląskim

Jak żyć obok wilka?

W powiecie cieszyńskim, gdzie górskie tereny Beskidów od lat stanowią naturalne siedlisko dzikiej przyrody, coraz częściej mówi się o obecności wilków – nie tylko w lasach, ale sporadycznie także na terenach niżej położonych. W odpowiedzi na rosnące zainteresowanie i pojawiające się pytania mieszkańców, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach rozpoczyna kampanię informacyjno-edukacyjną „Z wilkiem po sąsiedzku”.

Projekt realizowany będzie na terenie województwa śląskiego w latach 2025-2026 w ramach działań dotyczących obszarów Natura 2000. Finansowanie zapewnia Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.

Kampania skierowana jest przede wszystkim do mieszkańców gmin położonych w sąsiedztwie terenów występowania wilków, hodowców zwierząt gospodarskich oraz pracowników samorządów. Jej głównym celem jest przekazanie rzetelnej wiedzy o biologii tego gatunku, zasadach jego ochrony oraz bezpiecznym funkcjonowaniu ludzi w jego sąsiedztwie. Organizatorzy chcą również przeciwdziałać dezinformacji i utrwalonym stereotypom.

W ramach działań zaplanowano szkolenia dla samorządów, spotkania edukacyjne dla mieszkańców i uczniów, a także obecność na lokalnych wydarzeniach. Powstaną materiały informacyjne – od ulotek po edukacyjne kolorowanki – oraz seria podcastów poświęconych wilkom i zasadom współistnienia z drapieżnikami.

Wilcze terytoria i życie rodzinne

Wilki żyją w grupach rodzinnych liczących zazwyczaj od dwóch do ośmiu osobników. Najczęściej tworzy je para rodzicielska z młodymi oraz osobnikami z wcześniejszych miotów. Terytorium jednej grupy może obejmować od około 150 kilometrów kwadratowych w górach do nawet 400 kilometrów kwadratowych na nizinach.

Okres godowy przypada na połowę lutego, a młode rodzą się od połowy kwietnia do połowy maja. W tym czasie aktywność grupy koncentruje się na opiece nad szczeniętami. Wilki porozumiewają się za pomocą mowy ciała, dźwięków – takich jak wycie czy warknięcia.

W warunkach Beskidów, w tym na terenie powiatu cieszyńskiego, granice wilczych terytoriów nie są widoczne dla człowieka, jednak są precyzyjnie „oznaczone” przez same zwierzęta. Wilki regularnie patrolują swój obszar, pozostawiając ślady zapachowe i wizualne, które informują inne osobniki o zajętym rewirze. Terytoria poszczególnych grup rzadko się pokrywają, a ich granice mogą przebiegać przez zróżnicowany krajobraz – od górskich lasów po tereny pogórza. Dzięki temu wilki są w stanie efektywnie wykorzystywać dostępne zasoby i unikać bezpośrednich konfliktów między grupami.

Blisko ludzi, ale z dystansem

Obserwacje wilków w pobliżu zabudowań nie są zjawiskiem wyjątkowym. Najczęściej dotyczą młodych osobników, które opuściły rodzinne stado i poszukują nowego terytorium. Poruszają się metodą prób i błędów, zdobywając doświadczenie w terenie.

Postępująca zabudowa i fragmentacja siedlisk zmuszają wilki do przemieszczania się w pobliżu ludzi. Mimo to zwierzęta te starają się unikać bezpośredniego kontaktu. Najczęściej są aktywne nocą lub o świcie. Coraz częściej ich obecność rejestrowana jest przez monitoringi i fotopułapki.

Zagrożenia i rola w przyrodzie

Największym zagrożeniem dla wilków pozostaje działalność człowieka – przede wszystkim ruch drogowy oraz kłusownictwo. Zwierzęta te giną także w wyniku chorób i pasożytów, takich jak świerzb czy wirusy.

Podstawą ich diety są dzikie ssaki kopytne – jelenie, sarny i dziki, które stanowią ponad 90 proc. pokarmu. Wilki eliminują głównie osobniki słabe, chore lub młode, pełniąc ważną rolę w naturalnej selekcji i utrzymaniu równowagi w ekosystemie.

Zdarza się, że drapieżniki atakują zwierzęta gospodarskie, jednak – jak podkreślają specjaliści – odpowiednie zabezpieczenia, takie jak psy pasterskie, ogrodzenia elektryczne czy koszarowanie na noc, skutecznie ograniczają ryzyko strat.

Jak postrzega świat wilk

Wilki dysponują wyjątkowo rozwiniętym węchem i słuchem – ich zdolność wyczuwania zapachów jest nawet stukrotnie lepsza niż u człowieka. Wzrok w dzień jest słabszy, ale nocą znacznie się poprawia. Szerokie pole widzenia pozwala im szybko reagować na ruch.

Różnice w postrzeganiu otoczenia mogą prowadzić do nieporozumień – zachowania wilków bywają błędnie interpretowane jako utrata strachu przed człowiekiem, podczas gdy często wynikają z naturalnej ciekawości, szczególnie u młodych osobników.

Edukacja zamiast strachu

Organizatorzy kampanii podkreślają, że kluczem do ograniczenia konfliktów na linii człowiek – wilk jest wiedza i właściwe przygotowanie. W regionach takich jak Beskidy, gdzie obecność wilków jest coraz bardziej zauważalna, rzetelna informacja ma szczególne znaczenie.
Kampania „Z wilkiem po sąsiedzku” ma pomóc mieszkańcom lepiej zrozumieć tego drapieżnika i nauczyć się bezpiecznego współistnienia – bez niepotrzebnych obaw, ale z zachowaniem rozsądku. (kredo)


Planeta wiedzy, Cyfrowe Laboratorium Ekologii Pogranicza i Przyrodniczy Zakątek u Morcinka… czyli ponad 120 tys. zł na edukację ekologiczną

Kolejne „zielone pracownie” powstaną na ziemi cieszyńskiej

W powiecie cieszyńskim kolejny raz przybędzie nowoczesnych przestrzeni do nauki o środowisku i ekologii. Wszystko za sprawą XII edycji konkursu „Zielona Pracownia”, organizowanego przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. W marcu ogłoszono wyniki tegorocznej odsłony programu, w której wyróżniono aż 95 placówek z całego województwa śląskiego.

W gronie laureatów znalazły się m.in. szkoły prowadzone przez powiat cieszyński. Dzięki pozyskanemu dofinansowaniu w wysokości 120 tys. zł powstaną dwie nowoczesne zielone pracownie w szkołach ponadpodstawowych. Po 60 tys. zł otrzymały I Liceum Ogólnokształcące im. A. Osuchowskiego w Cieszynie (na projekt „Nad Olzą: Cyfrowe Laboratorium Ekologii Pogranicza”) oraz Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących w Skoczowie (na projekt „BioChem & Beauty Lab”).

„Nowe przestrzenie dydaktyczne mają wspierać naukę przedmiotów przyrodniczych, takich jak biologia, chemia, fizyka, geografia czy ekologia. W ramach projektu szkoły wyposażą pracownie w nowoczesny sprzęt, pomoce naukowe oraz elementy multimedialne, a także stworzą wnętrza sprzyjające nauce poprzez doświadczenie i eksperyment” – informuje Starostwo Powiatowe w Cieszynie.

Jak podkreślają samorządowcy, celem programu jest nie tylko poprawa infrastruktury edukacyjnej, ale przede wszystkim rozwój kompetencji uczniów – budowanie świadomości ekologicznej, umiejętności analitycznego myślenia oraz praktycznego wykorzystania wiedzy. Cieszyńska pracownia skupi się zaś na zagadnieniach środowiskowych charakterystycznych dla terenów przygranicznych, natomiast projekt w Skoczowie pozwoli młodzieży zgłębiać wiedzę z pogranicza biologii, chemii i kosmetologii.

Na tym jednak nie koniec dobrych wiadomości dla regionu. Dofinansowanie WFOŚiFGW w Katowicach trafi bowiem również do szkół podstawowych prowadzonych przez gminy powiatu cieszyńskiego. W rezultacie „zielone pracownie” powstaną m.in. w podstawówce w Mnichu, Szkole Podstawowej nr 1 im. G. Morcinka Skoczowie, w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Pruchnej oraz w szkołach podstawowych nr 1 i 2 w Ustroniu. Łączna wartość tych inwestycji przekracza kolejne 290 tys. zł. (on)


Pieniądze dla strażaków z regionu

Blisko 1,3 mln zł trafi do samorządów i jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych w województwie śląskim w ramach programu „Eko remiza”. W Centralnym Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach podpisano kolejne umowy. Wśród beneficjentów znalazły się również jednostki z powiatu cieszyńskiego – OSP Zarzecze-Frelichów oraz OSP w Górkach Wielkich.

Dokumenty podpisali prezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach Mateusz Pindel oraz zastępca prezesa zarządu Iwona Gejdel-Targosz. Jak podkreślono, to inwestycja w poprawę bezpieczeństwa mieszkańców regionu.

Program „Eko remiza” zakłada wsparcie modernizacji strażnic, w tym unowocześnienie systemów grzewczych, rozwój odnawialnych źródeł energii oraz poprawę efektywności energetycznej budynków. Dzięki temu remizy mają być nie tylko bardziej funkcjonalne, energooszczędne i nowoczesne, ale też tańsze w utrzymaniu i przyjazne środowisku. Dodatkowy plus to fakt, iż w efekcie zapewniają strażakom lepszy komfort służby.

Wśród jednostek, z którymi w Mysłowicach podpisano umowy, znalazły się m.in. OSP w Szczyrku, OSP Zarzecze-Frelichów oraz OSP w Górkach Wielkich. Dla mieszkańców regionu to ważna informacja – lokalne jednostki straży pożarnej zyskają lepsze warunki do działania. Łączna wartość przyznanego wsparcia wynosi 1 270 694,40 zł w formie dotacji oraz 16 678,80 zł pożyczki. To kolejny etap działań na rzecz nowoczesnych, energooszczędnych i bezpiecznych remiz strażackich w regionie.

Skala zainteresowania programem tylko potwierdza, jak duże są potrzeby w tym zakresie. W ubiegłym roku złożono 41 wniosków na łączną kwotę ponad 7,1 mln zł, przy czym ostateczna alokacja środków wyniosła 6,9 mln zł. To wyraźny sygnał, że inwestycje w bezpieczeństwo mieszkańców oraz poprawę efektywności energetycznej remiz są jednym z ważniejszych wyzwań dla lokalnych społeczności. Jak zapowiada Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach, kolejny nabór w ramach programu „Eko Remiza” jest już planowany – szczegóły mają zostać ogłoszone wkrótce. (kredo)