Ekologia

Ta przyjaźń trwa od lat i procentuje

Fundusz wspiera harcerzy

W stanicy obozowej „Lipowiec” w Ustroniu, należącej do Hufca Ziemi Wodzisławskiej, podpisano umowę pomiędzy Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach a harcerzami Chorągwi Śląskiej. To olbrzymie wsparcie!

Umowa podpisana przez prezesa katowickiego funduszu Mateusza Pindla oraz Marcina Różyckiego, komendanta Chorągwi Śląskiej ZHP, opiewa na 1 139 300 zł. Chodzi o zadanie „Profilaktyka zdrowotna i edukacja ekologiczna na obozach harcerskich”, zapewniające dofinansowanie do wypoczynku 4 320 dzieci w czasie wakacji. Efektem wspólnego działania jest poprawa zdrowia młodych poprzez udział w zajęciach ruchowych, zdrowe odżywianie się, jak również program edukacji ekologicznej realizowanej podczas kolonii i obozów.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

– Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach współpracuje od wielu, wielu lat z Chorągwią Śląską w wielu obszarach i tematach, jednak jednym z ważniejszych dla nas jest profilaktyka zdrowotna. Harcerze organizują obozy, gdzie rokrocznie 3 tys. dzieci z całego Śląska, gdzie jakość powietrza jest w gorszym stanie, wyjeżdża na obozy. Dofinansujemy możliwość odpoczynku dla dzieci i młodzieży. Dziękujemy harcerzom, naszym przyjaciołom, którzy podjęli się zadania, aby młodzi nie tylko wyjechali na wakacje, ale mieli okazję uczyć się wiedzy z zakresu szeroko rozumianej edukacji ekologicznej i działań prośrodowiskowych – mówił w Ustroniu Mateusz Pindel, prezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.

Dla samych harcerzy, jak podkreślał Marcin Różycki, komendant Chorągwi Śląskiej ZHP, możliwość współpracy z funduszem ma ogromne znaczenie. – Harcerze przede wszystkim poznają właśnie przyrodę, uczą się zachowań ekologicznych, startują w zielonych konkursach, ale także wykonują pożyteczne rzeczy dla środowiska – zaznaczył Marcin Różycki. Podkreślano, że miejsce na Śląsku Cieszyńskim jest wprost idealne na taką naukę. – Znajdujemy się w bazie w Ustroniu Lipowcu, w cudownym otoczeniu gór, za mną jest rzeka, to wręcz wymarzone miejsce na letni wypoczynek – podkreślała komendantka obozu.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Warto dodać, że to nie pierwsza współpraca funduszu z Chorągwią Śląską ZHP. Więź utrwalana jest od lat i stanowi dobry przykład partnerstwa w działaniach edukacyjnych w zakresie ochrony przyrody i ekologii. Do tej pory dzięki wsparciu WFOŚiGW w Katowicach w ostatnich 10 latach z wypoczynku skorzystało 44 331 dzieci z całego Śląska. Na ten cel w ostatniej dekadzie fundusz przeznaczył dofinansowanie sięgające w sumie przeszło 8,1 mln zł. (klk)

---

Dla samorządów pieniądze, dla mieszkańców miejsca wypoczynkowe

5 milionów na „Zieloną Przestrzeń”

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach ogłasza nabór wniosków w ramach drugiej edycji konkursu „Zielona Przestrzeń”. Do kogo jest skierowany i dlaczego warto postarać się o pieniądze?

Celem Programu jest utworzenie na terenie ogólnodostępnym, będącym we władaniu jednostki samorządu terytorialnego, terenów zieleni służących dostosowaniu przestrzeni publicznej do potrzeb społecznych oraz umożliwienie społeczeństwu korzystania z ich walorów, zwiększając zaangażowanie społeczności lokalnej.

Konkurs „Zielona Przestrzeń – II Edycja” skierowana jest do jednostek samorządu terytorialnego. Z konkursu wyłączone są miejscowości, na terenie których utworzono już „Zieloną Przestrzeń” w poprzedniej edycji konkursu.

Wybrane zadania będą dofinansowane ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska w Katowicach w formie dotacji. Będzie ona udzielana z uwzględnieniem efektów zadania i możliwości finansowych tej instytucji do wysokości 80 proc. kosztów kwalifikowanych z zastrzeżeniem, że wnioskowana kwota dofinansowania dla jednego zadania nie może być niższa niż 100 tys. zł. Maksymalna kwota dofinansowania dla jednego beneficjenta wynosi natomiast do 250 tys. zł. 20 proc. kosztów kwalifikowanych zadania zostanie pokryte ze środków własnych. Fundusz zamierza przeznaczyć na konkurs kwotę 5 mln zł. Co istotne, w udziale własnym wnioskodawcy uwzględnione mogą być koszty poniesione w okresie do trzech miesięcy przed datą złożenia wniosku o dofinansowanie.

Nabór wniosków w ramach tego konkursu rusza 12 sierpnia i potrwa do 30 września br., do godziny 15.30. Wnioski pozytywnie rozpatrzone będą mogły być realizowane do 31 października 2026 roku.

Formularze wraz z regulaminem do programu znajdują się na stronie katowickiego funduszu. – Serdecznie zachęcam do udziału w konkursie „Zielona Przestrzeń – II Edycja”, który skierowany jest do samorządów, celem zagospodarowania terenów ogólnodostępnych pod zielone miejsca wypoczynkowe, ale nie tylko. Samorządy w ramach przyznanych środków mogą realizować zadania związane z budową lub modernizacją istniejących ścieżek, alejek, wyłącznie z materiałów wodoprzepuszczalnych, wykonaniem miejsc do rekreacji, tablic dydaktycznych czy też instalacji dydaktycznych o tematyce przyrodniczej i ekologicznej – zachęca Mateusz Pindel, prezes Wojewódziego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. (kredo)

---

Harbutowice już mają!

Obok placu zabaw przy ul. Stara Droga w Harbutowicach rośnie w oczach „zielona przestrzeń”. Właśnie zakończono drugi etap inwestycji, ktorą finansowo wspiera Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w Katowicach.

Niedawno wypoczynkowy teren wzbogacił się o przyrodniczy minipark do spacerów, relaksu i edukacji, w którym będzie można poznawać rodzimą przyrodę i odpocząć w otoczeniu zieleni, jednak pierwsze prace ziemne wykonano w harbutowickim „zakątku” już dwa lata temu. M.in. wykorytowano wówczas chodnik spacerowy (na powierzchni 102 metrów kwadratowych). W pierwszym etapie inwestycji wykonano również odwiert studni, która w przyszłości będzie zasilać świeżą wodą (z pomocą kompleksowego systemu nawadniającego) zieleń w „zakątku”.

„Teraz udało się przeprowadzić i ukończyć kolejny etap budowania »zielonej przestrzeni« w Harbutowicach. Na ścieżce spacerowej położono ekologiczną nawierzchnię z atestowanych zrębków drewnianych. Zamontowano również pierwsze elementy małej architektury rekreacyjnej, stojak na pięć rowerów, plenerowy stół do ping-ponga oraz podobny stół do gry w szachy i chińczyka, odporny na warunki atmosferyczne” – informuje Urząd Miejski w Skoczowie.

W ostatnim etapie budowy „zielonej przestrzeni” w Harbutowicach, zaplanowanym jesienią tego roku, pojawią się tam elementy małej architektury dydaktycznej, takie jak domki dla ptaków, budki lęgowe, wykonane z drewna hotele dla owadów czy ule dla pszczół. Ponadto znajdą się w tym miejscu również stojaki na worki na psie odchody, tabliczki do oznaczenia gatunków roślin, a także dojdzie do nasadzeń młodych drzew: śliwy wiśniowej, lipy wielokwiatowej, brzozy żółtej.

„Zieleń zostanie uzupełniona krzewami, takimi jak kosodrzewina, ognik, krzewuszka, tawuła, budleja, lawenda i gatunki zimozielone. Tych krzewów zasadzonych zostanie ponad sto” – zapowiadają urzędnicy skoczowskiego magistratu.

Koszty inwestycji w drugim i trzecim etapie wyniosą około 140 tys. zł. Gmina Skoczów otrzymała jednak dofinansowanie w wysokości 58 tys. zł z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. (wk)

 

 

 

 

 

 

---

Mur zieleni w Goleszowie

Dobiegły końca prace związane ze stworzeniem zielonej ściany na elewacji budynku Gminnego Ośrodka Kultury w Goleszowie.
Projekt pracowni został zrealizowany dzięki środkom pozyskanym przez goleszowski samorząd z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Efekt końcowy został uzyskany poprzez wykonanie prac przygotowawczych, w tym m.in wykonanie konstrukcji nośnej, zainstalowanie pojemników na rośliny, a także systemu nawadniania oraz nawożenia. Ogród wertykalny zdobi budynek Gminnego Ośrodka Kultury od strony terenu rekreacyjnego, na powierzchni około 44 metrów kwadratowych. To pierwsza tego typu instalacja nie tylko w gminie Goleszów, ale też pierwsza w powiecie cieszyńskim, jak chodzi o budynki użyteczności publicznej.

Zielona ściana to tak zwany ogród wertykalny, czyli technika uprawy roślin na obiekcie zawieszonym pionowo. Zwykle są to konstrukcje przymocowane do ściany, jednak zdarzają się również wolnostojące rozwiązania. Ogrody wertykalne to alternatywa dla roślin doniczkowych, która sprawdza się szczególnie w przestrzeni biurowej lub w punktach usługowych. Odgrywają rolę ekologiczną i jednocześnie estetyczną. (mc)

 

 

 

 

 

 

 

Chybie w gronie wyróżnionych!

Ekologiczne szranki rozstrzygnięte

Chybie w gronie laureatów prestiżowego konkursu ekologicznego organizowanego przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Gratulacjom nie było końca.

Chybie w gronie laureatów prestiżowego konkursu ekologicznego organizowanego przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Gratulacjom nie było końca.

Gala „Zielonych Czeków 2024” odbyła się w Kinoteatrze Rialto w Katowicach. Fundusz nagrodził laureatów czekami o wartości 10 tys. zł, unikalną, autorską statuetką oraz dyplomem. Było więc o co powalczyć. W tym roku uhonorowano laureatów w czterech kategoriach. Przyznano również nagrodę specjalną. I tak wśród wyróżnionych znalazł się Wojciech Sutor jako „Ekologiczna osobowość roku” za godną naśladowania postawę oraz inicjatywy związane z opieką nad rezerwatem „Segiet”, miasto Rybnik jako „Gmina przyjazna dla czystego powietrza” za kompleksowe działania antysmogowe, miasto Świętochłowice za „Inwestycję proekologiczną roku”, czyli remediacje terenów zdegradowanych i zanieczyszczonych w rejonie stawu Kalina, koło łowieckie w Nowinach za „Programy i akcje na rzecz ochrony przyrody oraz edukacji ekologicznej dzieci i młodzieży” oraz Bartłomiej Kubaczka, szesnastoletni działacz społeczny z gminy Lipowa. – Nagrody przyznawane są już od 30 lat, właśnie za działalność proekologiczną, postawę proekologiczną oraz działalność prośrodowiskową, wręczane nietuzinkowym osobom, instytucjom i organizacjom działającym na terenie województwa śląskiego – powiedział prezes WFOŚiGW w Katowicach Mateusz Pindel, który wraz z Zastępcą Prezesa Iwoną Gejdel-Targosz wręczał nagrody.

Wyróżnienia w poszczególnych kategoriach otrzymali Andreas Glenz oraz Przemysław Bartos (ekologiczne osobowości roku), gminy Pszczyna i Rydułtowy (gminy przyjazne dla czystego powietrza), Stowarzyszenie Polaris-OPP oraz Beskidzki Związek Pszczelarzy „Bartnik” (programy i akce na rzecz ochrony przyrody oraz edukacji ekologicznej). Co warto zaznaczyć, wśród laureatów znalazła się także gmina Chybie za proekologiczną inwestycję roku, a mianowicie przebudowę oczyszczalni ścieków w Mnichu. – To wyróżnienie jest dla nas dowodem, że nasze działania na rzecz ochrony środowiska są dostrzegane i doceniane. Dziękujemy wszystkim, którzy przyczynili się do realizacji tego projektu, a także gratulujemy laureatom nagród głównych – napisali chybscy samorządowcy.

W gali wziął udział wójt gminy Chybie, który otrzymał z rąk prezesa WFOŚiGW dyplom oraz gratulacje za zrealizowaną inwestycję. Całą uroczystość poprowadziła Gabriela Kaczyńska, dziennikarka. O akcent muzyczny zadbała Kapela PoPieronie z Beskidu Żywieckiego. (klk)

---

Eko-pracownia w Cisownicy

60 tys. zł – tyle pozyskała gmina Goleszów na zieloną pracownię w cisownickiej szkole.

W Śląskim Ogrodzie Botanicznym w Mikołowie odbyło się uroczyste wręczenie promes na utworzenie szkolnych ekopracowni placówkom oświatowym z województwa śląskiego. W plenerowej gali X edycji konkursu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach „Zielona pracownia 2024” uczestniczyli zaproszeni goście, przedstawiciele gmin i miast oraz zwycięskich szkół. Wśród nich była również delegacja ZSP w Cisownicy z dyrektorem Przemysławem Misiarzem na czele wraz z nauczycielką Beatą Pieńkowską oraz grupą uczniów, a także Sławomir Gaszek, kierownik Referatu Oświaty Urzędu Gminy w Goleszowie.

Celem przyświecającym twórcom cisownickiej zielonej pracowni jest rozwijanie wśród uczniów znajomości walorów przyrodniczych naszego regionu, kształtowanie odpowiedzialności za stan środowiska i kształtowanie właściwych nawyków proekologicznych. Zajęcia w pracowni mają umożliwić uczniom zdobywanie wiedzy poprzez doświadczanie i pracę w grupach, a także pozwolić na indywidualne rozwijanie swoich zainteresowań i pasji w dziedzinie zjawisk geograficznych, przyrodniczych i ekologicznych. Wzrost zainteresowania uczniów naukami przyrodniczymi będzie możliwy m.in. dzięki wyposażeniu w nowoczesne pomoce dydaktyczne, sprzęt multimedialny oraz w estetyczne i funkcjonalne umeblowanie.

– Jestem niezwykle dumna z tego, że nasza gmina po raz kolejny realizuje tak ważny projekt jak zielona pracownia, tym razem we współpracy ze Szkołą Podstawową im. Jury Gajdzicy w Cisownicy. Wierzę, że dzięki temu przedsięwzięciu młodzi ludzie będą bardziej świadomi otaczającej nas przyrody i będą pielęgnować w sobie postawy proekologiczne, które są tak ważne w dzisiejszych czasach. Dziękuję wszystkim, którzy przyczynili się do sukcesu tego projektu – komentuje wójt Sylwia Cieślar. (klk)

---

Badali korzyści z Obszarów Natura 2000

Obszary Natura 2000 w Dolinie Górnej Wisły przynoszą liczne korzyści. Następuje m.in. wzrost atrakcyjności turystycznej regionu i rozwój agroturystyki, chronione jest także dziedzictwo kulturowe – wynika tak z badań „Ocena wpływu społeczno-gospodarczego zrealizowanych działań w ramach projektu LIFE.VISTULA.PL na lokalną gospodarkę i społeczeństwo, a także na funkcję ekosystemu oraz turystykę”.
Monitoring ruchu turystycznego pokazał, że głównymi odwiedzającymi Dolinę Górnej Wisły są rodziny z dziećmi, pary i grupy kilkuosobowe. Goście spędzają tutaj zazwyczaj kilka godzin, głównie w weekendy. Najczęstszą formą wypoczynku są spacery oraz turystyka piesza i rowerowa, dominują zaś mieszkańcy Śląska i Małopolski.

Osobną grupą odwiedzających stanowią natomiast wędkarze, którzy przyjeżdżają tu głównie pojedynczo na więcej niż jeden dzień, nocując w namiotach lub przyczepach kempingowych.

Badania ankietowe pokazały, że projekt LIFE.VISTULA.PL przyczynił się do poprawy stanu ochrony środowiska na obszarach Natura 2000, zwiększenia świadomości ekologicznej wśród lokalnych społeczności oraz rozwoju turystyki i rekreacji w regionie. Dalsze działania powinny koncentrować się na kontynuacji prac związanych z ochroną przyrody, wsparciu gospodarki rybackiej oraz promocji zrównoważonego rozwoju turystyki, aby zapewnić długotrwałe korzyści dla środowiska i społeczności lokalnych.
Opracowanie zostało wykonane na podstawie badań terenowych przeprowadzonych wśród m.in. mieszkańców, turystów, zarządców stawów hodowlanych, wędkarzy, ornitologów, przedstawicieli sektora turystycznego i przedstawicieli samorządów. Dostarczyły one wielu ciekawych informacji na temat oddziaływania projektu LIFE.VISTULA.PL na lokalną gospodarkę i społeczeństwo, a także na funkcję ekosystemu i usługi ekosystemowe. (wk)

---

Zanim kupisz pompę ciepła wykonaj audyt

Planujecie zakup pompy ciepła? Pamiętajcie, że od 14 czerwca nastąpiły ważne zmiany w programie „Czyste Powietrze”.

Nowe rozwiązania mają zapewnić osobom korzystającym z programu możliwość odpowiedniego wyboru urządzeń grzewczych, właściwych dla danego domu, a także uchronić użytkowników pomp ciepła przed zawyżonymi rachunkami za energię.
Do najważniejszych zmian, które dotyczą beneficjentów programu „Czyste Powietrze”, a jakie weszły w życie od 14 czerwca 2024 r., należy obowiązek wyboru pomp ciepła z listy zielonych urządzeń i materiałów oraz obowiązek wykonania audytu energetycznego.
– Program „Czyste Powietrze” nie stoi w miejscu, cały czas się rozwija. Wprowadziliśmy już kilka ważnych zmian, aby zwiększyć jego efektywność i szczelność. Odtąd najwyższy poziom dofinansowania może dotyczyć tylko jednego domu na jednego wnioskodawcę. Doprecyzowaliśmy zasady prefinansowania i pełnomocnictw przy wypłacie dotacji. Aby zapewnić jak najlepszą ochronę beneficjentek i beneficjentów, wprowadzamy też obowiązek wyboru z listy ZUM pomp ciepła i kotłów na biomasę – powiedziała Dorota Zawadzka‐Stępniak, prezes Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. – Co ważne, osoby decydujące się na instalację pompy ciepła muszą od 14 czerwca tego roku wykonać najpierw audyt energetyczny, który wykaże, jakie źródło ciepła będzie właściwym rozwiązaniem dla danego budynku. Zależy nam, aby rozwiązania techniczne były dostosowywane do właściwego zapotrzebowania na energię w budynku, dlatego tak ważne jest przygotowanie dobrego audytu energetycznego. Na taki audyt także zapewniamy wsparcie finansowe – stwierdza.

Dofinansowanie do wykonania audytu energetycznego wynosi do 1,2 tys. zł i pokrywa do 100 proc. kosztów kwalifikowanych. Jak wskazują doradcy energetyczni, nadal brakuje powszechnej wiedzy o tym, że pompa ciepła nie w każdym budynku jest dobrym rozwiązaniem i w przypadku starych domów nierzadko niezbędna jest najpierw ich termomodernizacja, czyli docieplenie przegród, wymiana stolarki okiennej i drzwiowej oraz modernizacja instalacji centralnego ogrzewania. To właśnie audyt energetyczny pomoże przygotować inwestorowi optymalny zakres takich prac i pomoże obniżyć rachunki za energię.

Trzeba też pamiętać, że od 14 czerwca 2024 r. pompy ciepła w ramach programu „Czyste Powietrze” są kosztem kwalifikowanym wyłącznie, jeśli ich parametry techniczne zostaną potwierdzone wpisem na listę zielonych urządzeń i materiałów. Docelowo trafią tam tylko te urządzenia, dla których badania akredytowanego laboratorium zlokalizowanego w kraju UE lub EFTA potwierdzą ich parametry techniczne.
Obowiązek wyboru z listy ZUM dotyczy także kotłów zgazowujących drewno o podwyższonym standardzie oraz kotłów na pellet o podwyższonym standardzie. W tym przypadku jednak firmy nie muszą przechodzić żadnych nowych procedur, ponieważ dla tego typu urządzeń nie są wymagane żadne nowe dokumenty.

Program „Czyste Powietrze”, realizowany w latach 2018-29, to największa proekologiczna inicjatywa służąca walce ze smogiem i poprawie efektywności energetycznej jednorodzinnych budynków mieszkalnych. (wk)

---

Miliony dla zaangażowanych w program „Czyste Powietrze”

Niemal pół miliarda złotych (488 mln) trafi z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej do samorządów, aby wesprzeć je w skutecznej realizacji programu „Czyste Powietrze”. Fundusz usprawnia ten program, aby skutecznie likwidować kopciuchy i termomodernizować domy w całej Polsce.

– Doceniamy kluczową rolę gmin w tym programie i z pełnym zaufaniem chcemy im powierzyć dodatkowe fundusze i nowe zadania. Podjęliśmy decyzję o dalszym finansowaniu gminnych punktów konsultacyjno-informacyjnych „Czystego Powietrza” na kolejny rok. To pomaga nam docierać z ofertą do Polek i Polaków potrzebujących dofinansowania do wymiany kopciuchów i termomodernizacji swoich domów – powiedziała prezes Zarządu NFOŚiGW Dorota Zawadzka-Stępniak.

Obecnie w program „Czyste Powietrze” zaangażowanych jest 2160 polskich gmin (ok. 87 proc.). W punktach konsultacyjno-informacyjnych wszyscy zainteresowani uzyskują niezbędne odpowiedzi na pytania o dofinansowanie w tym programie.
Dzięki zaś finansowaniu z Narodowego Funduszu gminy otrzymują: do 35 tys. zł na uruchomienie i prowadzenie punktu „Czystego Powietrza” (przez rok od dnia zawarcia porozumienia lub aneksu umowy), 150 zł za każdy złożony wniosek o dofinansowanie na podwyższony lub najwyższy poziom dofinansowania, 50 zł za każdy wniosek o podstawowy poziom dofinansowania, 25 zł za informację dla wnioskodawcy o możliwości złożenia w banku wniosku o kredyt z dofinansowaniem na częściową spłatę kapitału, 150 zł ryczałtu za każdy przekazany do wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej wniosek o płatność końcową. Przewidywany budżet finansowania gminnych punktów konsultacyjno-informacyjnych na najbliższy rok wynosi 96 mln zł.
Przy tym finansowanie punktów konsultacyjno-informacyjnych w kolejnym roku będzie dotyczyło wszystkich gmin – niezależnie od tego, czy miały już wcześniej podpisane porozumienie z wojewódzkim funduszem ochrony środowiska i gospodarki wodnej, czy przystąpią do współpracy dopiero w 2024 r.

– Przed nami nowe wyzwanie, czyli powierzenie zainteresowanym gminom roli operatorów programu „Czyste Powietrze”. Gmina-operator będzie towarzyszyć naszym beneficjentom w całej ścieżce dotacyjnej. Od planowania przedsięwzięcia, przez wnioskowanie o dofinansowanie, aż po rozliczenie inwestycji. Skorzystają na tym i beneficjenci i gminy. Analizujemy też możliwość dołączenia – oprócz gmin – operatorów zewnętrznych – powiedział wiceprezes Zarządu NFOŚiGW Robert Gajda.

W tym roku NFOŚiGW przedstawi gminom nowe możliwości współpracy – w roli operatorów programu „Czyste Powietrze”. Oznacza to, że ich zadaniem będzie dotarcie do potencjalnych beneficjentek i beneficjentów, którzy nie są w stanie samodzielnie uzyskać dofinansowania z programu. System zachęt będzie najkorzystniejszy dla tych gmin, które zaoferują swoim mieszkańcom kompleksowe wsparcie.
NFOŚiGW pracuje nad szczegółami nowego rozwiązania, bazując na doświadczeniach zebranych w tym zakresie w województwach małopolskim i świętokrzyskim, w których od 2023 r. pilotażowo działają już tacy operatorzy. Budżet tego zadania w perspektywie do 2029 r. wyniesie 367 mln zł. (wk)żet tego zadania w perspektywie do 2029 r. wyniesie 367 mln zł. (wk)

10 edycji konkursu, ponad 600 pracowni i 26 mln zł wsparcia

„Zielone” liczby robią wrażenie!

70 nowych zielonych pracowni powstanie w placówkach oświatowych województwa śląskiego dzięki dotacji Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. To efekt rozstrzygniętego konkursu „Zielona Pracownia 2024”. Wpłynęło 148 wniosków. Łączna suma dofinansowania wszystkich pracowni wynosi prawie 3,5 mln zł.

Celem konkursu jest utworzenie szkolnych ekopracowni na potrzeby nauk przyrodniczych, biologicznych, ekologicznych, geograficznych, chemiczno-fizycznych czy geologicznych w klasach 4-8 szkół podstawowych oraz w szkołach średnich. W konkursie mogły wziąć udział placówki oświatowe z terenu województwa śląskiego, w tym te nagrodzone we wcześniejszym konkursie „Zielona Pracownia Projekt 2024”. Maksymalna kwota dotacji to 48 tys. zł.

– To już dziesiąta edycja konkursu „Zielona Pracownia”. Dzięki dofinansowaniu z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach w szkołach województwa śląskiego powstało 609 ekopracowni, na łączną kwotę dofinansowania przekraczającą 26 mln zł. Każda kolejna edycja konkursu prezentuje coraz lepszy poziom składanych projektów, a szkoły wymieniają się doświadczeniami i dobrymi praktykami z ubiegłorocznymi laureatami – podkreśla Mateusz Pindel, prezes zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.

Na liście laureatów konkursu „Zielona Pracownia 2024” znalazły się cztery szkoły z naszego regionu. Ich uczniowie wkrótce będą mieć większą motywację do nauki. Gmina Goleszów otrzymała 48 tys. zł na zieloną pracownię w Szkole Podstawowej im. Jury Gajdzicy w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Cisownicy. Sali będzie przyświecać hasło „Poznajemy i chronimy skarby cisownickiej przyrody”. Tyle samo pieniędzy powędruje do gminy Skoczów, która chce stworzyć zieloną pracownię w Szkole Podstawowej im. Jana Marka w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Pogórzu.

– Dzięki tej dotacji powstanie pracownia „Chemia częścią człowieka”. Jedna ze szkolnych sal zostanie gruntownie wyremontowana. Na ścianach pojawią się tematyczne fototapety, a pod oknami blat do doświadczeń. Trafią tam również nowe meble: regały, stoliki i szkolne krzesła z regulowaną wysokością, taborety do stanowisk doświadczalnych, biurko i krzesło dla nauczyciela oraz mobilna szafka laboratoryjna, a także pomoce dydaktyczne, m.in. tablica suchościeralna, szkło laboratoryjne, środki ochrony osobistej, plansze interaktywne z chemii i fizyki, modele lodu, atomów, siłomierze, komora próżniowa, wahadło i krążek Newtona, plansze edukacyjne, modele kwiatu, łodygi, liścia, skóry, serca, procesu oddychania, stetoskop, mikroskopy, gry dydaktyczne – szkolny escape room do biologii i geografii, kompasy czy globusy indukcyjne – informują przedstawiciele gminy Skoczów. Nowoczesna przestrzeń umożliwi uczniom klas IV-VIII zdobywanie wiedzy w atrakcyjny i ciekawy sposób. Będzie sprzyjać rozwijaniu pasji i talentów, a przede wszystkim pozwoli przeprowadzać doświadczenia i eksperymenty, których realizacja obecnie jest bardzo ograniczona. Nowa przestrzeń w Pogórzu będzie także wykorzystywana podczas dodatkowych zajęć koła chemicznego.

48 tys. zł wsparcia wywalczyła również Wisła. Nowa klasa powstanie w Szkole Podstawowej nr 2 im. Adama Mickiewicza w Wiśle Czarnem i będzie nosić nazwę „Wisła – siła źródeł”. O 48 tys. zł postarał się ponadto samorząd województwa śląskiego, który prowadzi Zespół Szkół Specjalnych im. dra Stanisława Kopczyńskiego przy Wojewódzkim Centrum Pediatrii „Kubalonka” w Istebnej. I to właśnie w mieszczącej się w jej ramach Szkole Podstawowej Specjalnej nr 3 stworzony będzie „Przystanek Zielona Przełęcz”. (kredo)

---

Przyszkolny ogród badaczy

24 maja przekazano do użytkowania pierwszą w gminie Goleszów ekopracownię pod chmurką. Znajduje się ona przy Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Dzięgielowie.

– Ogród badaczy, bo taką nazwę nosi ta pracownia, to wyjątkowe miejsce, stwarzające nowe możliwości edukacyjne dla naszych uczniów. Poprzez działanie i współtworzenie będą mogli poszerzać swoją wiedzę matematyczno-przyrodniczą oraz ekologiczną. To będzie też miejsce obserwacji natury. Warto tu podkreślić, że pracownia nie jest dziełem skończonym. Będzie żyć i rozwijać się – powiedziała podczas otwarcia dyrektor szkoły, Katarzyna Bogdał. Jak dodała, na terenie pracowni zamieszkał już bocian.

Ogród badaczy mieści się z tyłu budynku szkoły, w rogu ogrodu, po prawej stronie od wejścia. Dzięki niemu uczniowie będą mieli nowe możliwości poznawania świata przyrody. Zegar słoneczny, stacja pogody, wahadło Newtona – to tylko niektóre z instalacji oddanych do dyspozycji użytkowników. W takiej przestrzeni zdobywanie wiedzy kojarzy się wyłącznie odkrywaniem, badaniem i samodzielnym poznawaniem świata przyrody. Nauka będzie zatem przyjemna, a co za tym idzie skuteczna. Są tam też grządki gotowe do zagospodarowania czy chodnik sensoryczny, zawierający elementy ula – logo gminu Goleszów.

– Wiedza przekazywana przez dotykanie, poznawanie, doświadczanie, jest łatwiej i lepiej przyswajalna. Życzę dzięgielowskiej młodzieży, by tak właśnie działo się w tej pracowni – powiedziała wójt gminy Goleszów Sylwia Cieślar.

Realizacja projektu była możliwa dzięki dofinansowaniu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach, który zdecydował o wsparciu tego przedsięwzięcia w kwocie 70 tys. zł. Całkowity koszt inwestycji finalnie wyniósł ponad 88 tys. zł. Podczas uroczystego otwarcia obecny był i przecinał wstęgę prezes katowickiego funduszu, Mateusz Pindel.

– Gratuluję pani wójt i pani dyrektor pomysłu na wystartowanie w pierwszej edycji konkursu „Ekopracownia pod chmurką – ogród badaczy”. To też odwaga i wizja, że takie miejsce powinno powstać przy placówce oświatowej oraz stawianie na edukację młodzieży nie tylko w szkole, ale i na zewnątrz. Myślę, że najbardziej zadowolona będzie młodzież, która będzie obcować z edukacją na otwartej przestrzeni, a miejsce jest do tego przepiękne. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska prowadzi nie tylko działania proekologiczne, ale przede wszystkim proedukacyjne, bo to od edukacji dzieci i młodzieży zależy, w jaki sposób środowisko będzie wyglądało w przyszłości – powiedział nam Mateusz Pindel. (mc)

---

Groźny nie tylko barszcz Sosnowskiego

Obce gatunki i walka o światło

Stanowią poważne zagrożenie dla rodzimej flory. W naszym regionie jest ich coraz więcej i ciężko sobie z nimi poradzić. Mowa o inwazyjnych gatunkach obcych roślin, które zagrażają rodzimej florze.

Walka z inwazyjnymi gatunkami obcymi to ważne, bieżące wyzwanie stojące przed organami ochrony przyrody, leśnikami czy właścicielami nieruchomości. Rośliny takie jak rdestowiec ostrokończysty, barszcz Sosnowskiego, nawłoć kanadyjska, czeremcha amerykańska czy dąb czerwony zostały sprowadzone do naszego kraju w celu zwiększenia produkcji i konkurencyjności w leśnictwie czy rolnictwie oraz jako rośliny ozdobne w parkach i ogrodach. Z czasem ich rozrost wymknął się jednak spod kontroli. Inwazyjne gatunki obce zaczęły kolonizować również rezerwaty przyrody. Tam to szczególnie niebezpieczne i dotkliwe dla przyrody zjawisko.

Gatunki obce dla naszej flory cechują się dużą ekspansywnością. Szybko potrafią zdominować nowe tereny, znacznie ograniczając występowanie innych gatunków roślin. Dotyczy to zarówno drzew, krzewów, jak i roślin występujących w runie. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach walczyła ostatnio z czeremchą amerykańską w jednym ze śląskich rezerwatów. Roślina ta jest względnie niepozorna, ma lekko błyszczące liście, jest wiotka, a małe, młode osobniki można z łatwością wyrwać.

– Ta początkowa delikatność to przedsmak jej zmasowanego ataku. Pozostawiona bez ingerencji, intensywnie wzrasta i z łatwością wyprzedza w konkurencji o światło otaczające ją pozostałe gatunki roślin. Skutkuje to błyskawicznym jej rozrastaniem się, aż stanie się pokaźnych rozmiarów drzewem. Im większe czeremchy, tym więcej obradzają i rozsiewają się wokół – mówi Przemysław Skrzypiec, Zastępca Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach i Regionalny Konserwator Przyrody.

W jaki sposób eliminować czeremchę amerykańską, jeśli mamy ją na swojej działce? Najprostsza metoda jej usuwania, czyli wycięcie, jest najmniej skuteczna. Powoduje bowiem błyskawiczny rozrost nowych pędów z pozostałego pnia, niczym u mitycznego greckiego potwora Hydry, u którego w miejsce odciętej głowy odrastały dwie bądź trzy nowe. Co zatem robić? Największe egzemplarze można obrączkować. W trakcie tego zabiegu pozbawia się pień części tkanki odżywiającej drzewo o szerokości kilku centymetrów. W ten sposób powstaje charakterystyczna obrączka, a drzewo usycha. Najmłodsze osobniki można wyrywać ręcznie. Natomiast te pośrednie, których nie da się już samemu wyrwać, a nie nadają się jeszcze do zaobrączkowania, bo są zbyt wiotkie, można usuwać mechanicznie bądź ścinać na wysokości 1 m od poziomu gruntu.

W powiecie cieszyńskim problemem jest barszcz Sosnowskiego, pochodzący z rejonu Kaukazu, zwany czasami „zemstą Stalina”. Roślina ta, wyglądem przypominająca czterometrowej wysokości koper, wykazuje bardzo silne właściwości toksyczne – zawiera furanokumaryny, które działają parząco na skórę. Trujące związki są szczególnie niebezpieczne w czasie upalnych, słonecznych miesięcy. Okres kwitnienia barszczu Sosnowskiego przypada na drugą połowę czerwca, a baldachy kwiatowe utrzymują się zwykle od dwóch do trzech tygodni. W dojrzałych owocach, soku i olejku eterycznym barszczu Sosnowskiego występują substancje toksyczne, które wykazują w głównej mierze działanie fotosensybilizujące, czyli zwiększające wrażliwość komórek na promieniowanie świetlne. (kredo)

---

Pod chmurką też można się uczyć

Trwa nabór wniosków na drugą edycję konkursu „Ekopracownia pod chmurką 2024”. Organizuje go Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach, a skierowany jest do organów prowadzących placówki oświatowe z terenu województwa śląskiego.

Szkoła, która chciałaby iść w ślady placówek, których dokonania prezentujemy w bieżącym wydaniu „Głosu Ekologicznego”, ma czas na zgłoszenie do 14 czerwca do godz. 15.30. Co istotne, składanych dokumentów nie należy zszywać, bindować, wkładać do koszulek, teczek ani segregatorów, za wyjątkiem nośników elektronicznych.

Celem konkursu jest utworzenie na terenie należącym do placówki oświatowej pracowni dedykowanej prowadzeniu zajęć dydaktycznych na świeżym powietrzu z zakresu przyrody, biologii, ekologii, geografii, geologii itp. w szkołach podstawowych oraz szkołach średnich. Dotacja będzie udzielana z uwzględnieniem efektów zadania i możliwości finansowych katowickiego funduszu do wysokości 80 proc. kosztów kwalifikowanych z zastrzeżeniem, że maksymalna kwota dotacji nie może przekroczyć 70 tys. zł.

Komplet dokumentów można złożyć osobiście, wysłać pocztą lub w formie elektronicznej za pośrednictwem Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP). (kredo)

 

---

Ten projekt się wyróżniał

Jak wygląda życie leśnych mieszkańców? Jakie korzyści dla naszego zdrowia niosą leśne dobrodziejstwa? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziemy w ekopracowni pod chmurką, która powstała przy Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Istebnej pod nazwą „Świerkowe królestwo”.
Ścieżka przebiegająca przez ekopracownię na wolnym powietrzu obfituje w liczne przyrodnicze ciekawostki. Kamień „przepowiadający” pogodę, domek dla owadów, tablice edukacyjne o faunie i florze regionu – m.in. te atrakcje można tam znaleźć. Powstały tam ponadto trasy wypełnione drobnymi kamykami, szyszkami, mchem, plastrami drewna oraz korą, które są świetną formą terapii zaburzeń integracji sensorycznej. W pracowni nie brak także wielu nasadzeń różnych gatunków drzew i krzewów.

W otwarciu „Świerkowego królestwa” wzięła udział m.in. przedstawicielka Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach – kierownik Zespołu Ochrony Przyrody, Edukacji Ekologicznej i Profilaktyki Zdrowotnej Ewa Cofała, która podkreśliła, że istebniański projekt wyróżniał się na tle ponad 200 zgłoszeń, jakie wpłynęły do katowickiego funduszu. Dyrektor szkoły, Danuta Haratyk-Woźniczka, złożyła podziękowania wszystkim, którzy swą pracą wsparli realizację projektu, szczególne słowa uznania kierując do nauczycielki Adriany Czernieckiej, która projektując „Świerkowe królestwo” poświęciła wiele czasu i energii, by marzenia przekształcić w rzeczywistość.

Nie zabrakło też podziękowań dla innych pedagogów i uczniów, którzy zaangażowali się w powstanie pracowni, a także dla Wiesławy Kohut, która wsparła realizację swą wiedzą. Otwarciu nowego miejsca na edukacyjnej mapie Trójwsi Beskidzkiej towarzyszyły również występy miejscowych uczniów. Bardzo ciekawym punktem programu był wymowny montaż poetycko-muzyczny „SOS Ziemi na pomoc”, przygotowany przez siódmoklasistów pod kierownictwem Cecylii Suszki. Scenografię przedstawienia opracowała Renata Gorzołka, a o muzykę zadbał Błażej Knopek.

Nowa przyjazna przestrzeń edukacji przyrodniczej posłuży nie tylko uczniom, ale i zainteresowanym mieszkańcom gminy oraz gościom. (kredo)