Wydanie nr 23 z dnia 19.06.2022 r.

Muzeum Śląska Cieszyńskiego ma 220 lat

Mija 20 lat od otwarcia Muzeum Śląska Cieszyńskiego po wielkim remoncie, a 220 lat funkcjonowania w ogóle. Na początku tego wieku najstarsze polskie publiczne muzeum przeszło prawdziwą metamorfozę. Dawny pałac Larischów poddano gruntownej renowacji wewnątrz i na zewnątrz. Placówka mająca swoją siedzibę w centrum nadolziańskiego grodu, wreszcie przestała być powodem do wstydu…

 

 


Związały, co Fryderyk Wielki rozerwał

Trzynaście kilometrów

Wygląda na to, że w śląskie Beskidy wkrótce powrócą pociągi. Rewitalizacja linii kolejowej z Bronowa do Wisły powoli dobiega końca. Równo 95 lat temu zakończyła się jednak inna inwestycja, która zrewolucjonizowała transport publiczny na Śląsku Cieszyńskim. Gdyby nie decyzja sprzed prawie stu lat, współcześnie po transporcie szynowym na Śląsku nie byłoby śladu, a historia beskidzkich kurortów z pewnością potoczyłaby się zupełnie inaczej.

 

 

 


Ustronianin w najtrudniejszym rajdzie świata

Kajto, Kenia i sentymenty

Nazwiska Kajetana Kajetanowicza i Macieja Szczepaniaka widnieją na liście zgłoszeń do Rajdu Safari 2022, który odbędzie się pod koniec czerwca w Kenii. Będzie to pierwszy start ustronianina i jego pilota w tym wymagającym wyścigu. Ostatni raz Lotos Rally Team brał udział w Rajdzie poza Europą dwa lata temu – w Meksyku.

 

 

 


 

Wydanie nr 22 z dnia 3.06.2022 r.

Kolejne pracownie dla uczniów z Trójwsi Beskidzkiej

Z przyrody nie będą „zieloni”

Dobre wieści płyną z Katowic do gminy Istebna. Zarząd Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozstrzygnął konkurs „Zielona Pracownia 2022” i zdecydował, że wśród dofinansowanych zadań znajdą się dwa z Trójwsi Beskidzkiej. Tym samym w beskidzkich groniach powstaną kolejne klasy, w których w sposób nowoczesny i ciekawy młodzi ludzie będą mogli się uczyć.

Dwa dofinansowania, po 40 tys. zł każde, przyznano na pracownię „U źródeł Olzy” w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Istebnej oraz na pracownię „Z pasterską nutą przez gronie” w Szkole Podstawowej nr 2 w Koniakowie. Ta druga ma wspierać kreatywny rozwój dziecka i jego zainteresowań. Uczniowie będą w niej zgłębiać tematykę geograficzną, przyrodniczą czy ekologiczną, ale nie tylko. – W pracowni będą prowadzone także zajęcia pozalekcyjne: koło turystyczne, zajęcia z regionalizmu, zajęcia rozwijające kreatywność z ekologii. Pastersko-muzyczna aranżacja sali wiąże się z kulturą społeczności góralskiej. Zainteresowanie tą dziedziną od kilku lat mocno się w Beskidach odradza. Pracownia stanie się również miejscem ciekawych spotkań i zacieśnianiem relacji międzyludzkich. Obecnie do naszej szkoły uczęszczają także uczniowie z Ukrainy. W nowej klasie będą się lepiej uczyć również i te dzieci – podkreśla Magdalena Marek, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 2 w Koniakowie.

Głównym celem projektu „U źródeł Olzy” jest natomiast stworzenie nowoczesnej pracowni przyrodniczo-geograficznej, która umożliwi uczniom zdobywanie wiedzy o otaczającym świecie poprzez możliwość wykonywania obserwacji, badań, pomiarów oraz odkrywanie świata za pośrednictwem technologii informacyjno-komunikacyjnej. – Pracownia stanie się miejscem zgłębiania wiedzy o naszej małej ojczyźnie, dlatego tytuł pracowni nawiązuje do rzeki Olzy, będącej przyrodniczym i kulturowym dziedzictwem regionu. W pobliżu naszej szkoły znajduje się ścieżka przyrodnicza „Olza”, na którą często wychodzi się w ramach zajęć terenowych. Nowoczesna sala stanie się jej uzupełnieniem – mówi Danuta Haratyk-Woźniczka, dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Istebnej. Poszerzanie wiedzy przyrodniczo-geograficznej umożliwi zakup licznych pomocy dydaktycznych, m.in. map, atlasów, planszy, kompasów, globusów geograficznych i indukcyjnych czy przyrządu o nazwie tellurium. W klasie pojawią się także modele jaskini krasowej, topografii terenu, przekroju ziemi czy stacja pogody. (kredo)


Zmiany na zachętę

Program „Czyste Powietrze” zostanie poddany aktualizacji. To reakcja na sytuację rynkową i wzrost cen paliwa. Korzystne dla beneficjentów modyfikacje nastąpią w drugiej połowie bieżącego roku.

Od 2018 roku właściciele domów jednorodzinnych mają możliwość otrzymania z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dotacji na wymianę starego pieca oraz ocieplenie budynku wraz z kompleksową termomodernizacją. Program „Czyste Powietrze”, który daje taką szansę, podlega stałemu monitoringowi, analizie i ewaluacji – zarówno na poziomie poszczególnych części składowych, jak i w odniesieniu do całej „filozofii” projektu. Efektem są systematyczne zmiany i ulepszenia, których podstawowym założeniem jest upraszczanie potencjalnym beneficjentom dostępu do oferty Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Obecnie, z uwagi na szereg wyzwań wynikających z warunków geopolitycznych, dynamicznej sytuacji rynkowej i skokowo wzrastających cen nośników energii i materiałów, resort klimatu i środowiska prowadzi prace nad opracowaniem kolejnych zmian w programie „Czyste Powietrze”. Aktualizacja ma przede wszystkim stanowić zachętę dla osób, które będą wnioskować o dotację na wymianę źródła ciepła i termomodernizację budynku mieszkalnego, tak aby zaplanowana do realizacji inwestycja w efekcie doprowadziła do znacznego ograniczenia zużycia ciepła niezbędnego do ogrzania budynku.

– Poprzez program „Czyste Powietrze” nie tylko ochronimy środowisko naturalne i tym samym zdrowie Polaków, ale także zwiększamy oszczędności finansowe w domowych budżetach – podkreśla minister klimatu i środowiska, Anna Moskwa. – Ta idea przyświeca nam od początku realizacji programu, który jest największym projektem proekologicznym służącym skutecznej walce ze smogiem w naszym kraju. Cel pozostaje niezmienny: poprawa jakości powietrza i zmniejszenie emisji do atmosfery gazów cieplarnianych, natomiast zmiany w elastyczny sposób odnoszą się do rynkowego otoczenia, w którym program „Czyste Powietrze” obecnie funkcjonuje – dodaje szefowa resortu.
Projekt prowadzony przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej proponuje nie tylko wsparcie wymiany urządzeń grzewczych i ocieplenia budynków, ale także zastosowanie kompleksowych rozwiązań, w tym dofinansowanie dokumentacji, na przykład audytu energetycznego, który umożliwia ocenę stanu domu i wskazuje, jakie prace należy wykonać, aby budynek był efektywny energetycznie. Korzyści ekologiczne wynikające z zastosowania nowych, przewidzianych w programie nisko- i zeroemisyjnych źródeł ciepła, jak i technologii, muszą być oczywiste i wymierne, także w sensie ekonomicznym.

– W myśl zasady, że najlepsze jest to ciepło, którego nie tracimy, robimy wszystko, aby program, poza wymianą źródła ciepła, stanowił motywację do zwiększenia efektywności energetycznej budynku i w konsekwencji zmniejszenia jego zapotrzebowania na ciepło. Chcemy zachęcić potencjalnych beneficjentów do takich działań, które nie tylko przyniosą efekty środowiskowe, ale docelowo będą wymierną korzyścią finansową, która znajdzie odzwierciedlenie w portfelach właścicieli domów jednorodzinnych – zaznacza Paweł Mirowski, wiceprezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Najpilniejsze modyfikacje programu „Czyste Powietrze” mają być wdrożone na przełomie III i IV kwartału 2022 roku. W obliczu coraz większych wyzwań klimatycznych, ekologicznych i ekonomicznych, program „Czyste Powietrze” będzie systematycznie ewoluował, a poważne zmiany w jego treści są uzgadniane ze wszystkimi interesariuszami, w tym również wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej oraz z bankami, które – oprócz gmin – uczestniczą w jego realizacji. Ponadto, na początku drugiej połowy 2022 roku Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej planuje uruchomić nowy program pod nazwą „Ciepłe Mieszkanie”, komplementarny wobec „Czystego Powietrza”. Będzie on bazował na doświadczeniach i wnioskach z pilotaży skierowanych do właścicieli budynków wielorodzinnych, które od ubiegłego roku są prowadzone na terenie województwa zachodniopomorskiego i dolnośląskiego, a także śląskiego. Kolejnym etapem modyfikacji w programie „Czyste Powietrze” będzie dodatkowe wsparcie dla najmniej zamożnych właścicieli domów jednorodzinnych. Intencja tych przyszłych zmian jest taka, aby beneficjentów wesprzeć nie tylko finansowo, lecz również wspomóc ich logistycznie w realizacji niezbędnych inwestycji, służących poprawie jakości powietrza oraz komfortu życia.
Przypomnijmy, że obecnie w programie „Czyste Powietrze” można otrzymać dotacje na wymianę źródeł ciepła i termomodernizację domu w wysokości: do 30 000 zł dla podstawowego poziomu dofinansowania, 37 000 zł dla poziomu podwyższonego oraz 69 000 zł dla najwyższego poziomu. (kredo)