Mieszkańcy Śląska chcą zatrzymywać deszczówkę
Tysiąc wniosków w miesiąc
Program „Mikroretencja” cieszy się dużym zainteresowaniem mieszkańców województwa śląskiego. Niespełna półtora miesiąca od rozpoczęcia naboru do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach wpłynęło już 1000 wniosków o dofinansowanie. Ich łączna wartość wynosi 6 931 939,21 zł.
nioski składane były od 22 czerwca do 27 lipca 2026 roku. Zdaniem przedstawicieli Funduszu tak duże zainteresowanie pokazuje, że mieszkańcy coraz chętniej inwestują w rozwiązania pozwalające gromadzić i wykorzystywać wodę opadową.
Program – przypomnijmy – skierowany jest do osób fizycznych będących właścicielami lub współwłaścicielami nieruchomości położonych na terenie województwa śląskiego. Dofinansowanie można otrzymać na zakup i montaż naziemnych lub podziemnych zbiorników do gromadzenia deszczówki, instalacji umożliwiających wykorzystanie zgromadzonej wody do podlewania ogrodów i terenów zielonych oraz innych elementów systemów mikroretencji. Dotacja pokrywa do 90 proc. kosztów kwalifikowanych, jednak nie więcej niż 8 tys. zł na jedną inwestycję.
To wszystko ma nie tylko pomóc mieszkańcom obniżyć rachunki za wodę, ale przede wszystkim zwiększyć retencję opadów. Zatrzymywanie deszczówki ogranicza spływ wód do kanalizacji podczas intensywnych opadów, zmniejsza ryzyko lokalnych podtopień i pozwala wykorzystać zgromadzoną wodę do podlewania ogrodów zamiast wody pitnej. W dobie coraz częstszych okresów suszy i gwałtownych ulew takie rozwiązania zyskują na znaczeniu także w powiecie cieszyńskim, gdzie mieszkańcy coraz częściej odczuwają skutki zmieniającego się klimatu.
Przypomnijmy, że województwo śląskie otrzymało na realizację programu rekordowe 20,6 mln zł – największą pulę środków spośród wszystkich regionów w kraju. Oznacza to, że obecnie wykorzystano niespełna jedną trzecią dostępnego budżetu, dlatego nadal warto składać wnioski.
Przedstawiciele WFOŚiGW w Katowicach dziękują mieszkańcom za duże zainteresowanie programem i zachęcają kolejne osoby do ubiegania się o dofinansowanie. Jak podkreślają, każdy zatrzymany litr deszczówki to mniejsze obciążenie kanalizacji, niższe zużycie wody pitnej i realne wsparcie dla środowiska naturalnego. (kredo)
Ciężarówki wywożą niebezpieczne odpady
Po miesiącach przygotowań, skomplikowanych procedur i starań o dofinansowanie rozpoczęło się usuwanie niebezpiecznych odpadów z Zamarsk.
– Pierwszy etap prac został już zakończony – z Kończyc Wielkich wywieziono i przekazano do specjalistycznej utylizacji odpady, które przez długi czas stanowiły potencjalne zagrożenie dla mieszkańców i środowiska. Teraz podobna operacja rozpoczyna się w Zamarskach, gdzie skala problemu jest znacznie większa – poinformował wójt Hażlacha Grzegorz Sikorski.
Sprawa nielegalnie zgromadzonych odpadów od lat budziła niepokój mieszkańców. Głośnym incydentem było porzucenie w 2023 r. naczepy z beczkami i pojemnikami wypełnionymi nieznanymi substancjami na parkingu stacji paliw Babilon w Kończycach Wielkich. Na miejscu interweniowali wówczas strażacy, policja oraz inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, którzy zabezpieczyli teren i pobrali próbki do badań. Śledztwo wszczęła Prokuratura Rejonowa w Cieszynie.
Teraz gmina może mówić o przełomie. – Z naszej gminy wyjeżdża realne zagrożenie. Niebezpieczne odpady z Kończyc Wielkich zostały już zabezpieczone i przekazane do specjalistycznej utylizacji. Pierwszy etap wielkiego sprzątania gminy Hażlach zakończony – stwierdził wójt Grzegorz Sikorski.
Jak jednak podkreślił, zakończenie prac w Kończycach Wielkich to dopiero początek dużej operacji. Teraz bowiem czas na Zamarski, gdzie skala problemu jest znacznie większa. – Pokazujemy jednak konkretny efekt – ciężarówki, które wywożą niebezpieczne substancje z naszej gminy – zaznacza Grzegorz Sikorski.
Całkowity koszt operacji wyniesie 851 tys. zł, a aż 99 procent tej kwoty pokryje dotacja z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, pozyskana w ramach programu usuwania nielegalnie nagromadzonych odpadów. Wkład własny gminy wyniesie zaledwie około 8,5 tys. zł, czyli 1 procent wartości całego przedsięwzięcia.
Uzyskanie zewnętrznego dofinansowania miało kluczowe znaczenie dla realizacji zadania. Wcześniej bowiem władze gminy podkreślały, że samodzielne sfinansowanie kosztownej utylizacji mogłoby odbić się na realizacji innych inwestycji samorządowych. W czerwcu otwarto oferty w przetargu na transport i unieszkodliwienie odpadów, co pozwoliło przejść od przygotowań do faktycznych działań w terenie. Wójt Hażlacha zwraca jednak uwagę na szerszy wymiar całej sprawy. – Te odpady nie pojawiły się same. Ktoś na takim procederze zarabia, a potem koszt usunięcia spada na państwo, samorząd i obywateli, czyli na nas wszystkich – podkreśla Grzegorz Sikorski. (on)
Skoczów zyskał własną elektrownię, a mieszkańcy większe bezpieczeństwo
Woda pod ochroną
Nie wystarczy już tylko dostarczać wodę do kranów. Dziś równie ważne jest, aby systemy wodociągowe były odporne na awarie, zużywały mniej energii i potrafiły funkcjonować także w sytuacjach kryzysowych.
Z myślą o takich wyzwaniach Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach realizuje program „Bezpieczeństwo dostaw wody pitnej na obszarze województwa śląskiego”. Wśród pierwszych beneficjentów znalazły się Wodociągi Ziemi Cieszyńskiej, które zrealizują inwestycję przy zbiorniku Skoczów Kaplicówka.
Program ma jeden nadrzędny cel – zapewnić mieszkańcom województwa stały dostęp do wody pitnej odpowiedniej jakości, także w sytuacjach nadzwyczajnych. Dlatego wspierane są inwestycje związane z budową, rozbudową i modernizacją infrastruktury służącej poborowi, uzdatnianiu, magazynowaniu, dystrybucji oraz monitorowaniu wody. Finansowanie obejmuje również rozwiązania zwiększające cyberbezpieczeństwo systemów wodociągowych oraz niezależność energetyczną obiektów.
Energia z przepływającej wody
Na terenie powiatu cieszyńskiego wsparcie trafiło do Wodociągów Ziemi Cieszyńskiej Sp. z o.o.. Spółka realizuje projekt przy zbiorniku Skoczów Kaplicówka, gdzie zamontowano turbinę wodną o mocy do 9 kW.
Choć urządzenie nie imponuje rozmiarami, jego znaczenie dla funkcjonowania systemu jest duże. Turbina pozwoli ustabilizować pracę infrastruktury wodociągowej, zwiększy niezależność energetyczną obiektu oraz poprawi bezpieczeństwo dostaw wody. Jednocześnie będzie produkować około 24 MWh energii elektrycznej rocznie, wykorzystując wyłącznie energię przepływającej wody.
Koszt przedsięwzięcia przekracza 408 tys. zł, a inwestycja została objęta wsparciem WFOŚiGW w pełnej wysokości kosztów kwalifikowanych.
Bezpieczna woda to nie tylko rury
Eksperci podkreślają, że bezpieczeństwo dostaw wody oznacza dziś znacznie więcej niż szczelna sieć wodociągowa. To również systemy monitorujące jakość wody, zabezpieczenia przed cyberatakami, możliwość szybkiego reagowania na awarie oraz ograniczanie zużycia energii.
Coraz częściej mówi się także o odporności infrastruktury na skutki zmian klimatu. Długotrwałe susze, gwałtowne ulewy czy przerwy w dostawach energii mogą zakłócić funkcjonowanie wodociągów, dlatego inwestycje zwiększające ich niezależność stają się jednym z priorytetów.
Program trwa
Program skierowany jest do jednostek samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorstw komunalnych odpowiedzialnych za zaopatrzenie mieszkańców w wodę. Nabór potrwa do 29 października 2027 roku lub do wyczerpania środków.
Samorządy mogą otrzymać dotację do 30 proc. kosztów kwalifikowanych, natomiast spółki komunalne – do 20 proc., pod warunkiem skorzystania również z pożyczki WFOŚiGW. Łączne dofinansowanie może pokryć nawet 100 proc. kosztów kwalifikowanych inwestycji, a maksymalna wysokość dotacji wynosi 500 tys. zł. (kredo)
Rusza nabór do programu „Ekoremiza”
Miliony dla strażackich siedzib
Od 1 sierpnia ochotnicze straże pożarne oraz gminy z województwa śląskiego mogą ubiegać się o dofinansowanie na modernizację remiz. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach rozpoczyna nabór wniosków do programu „Ekoremiza”, którego celem jest poprawa efektywności energetycznej strażnic i zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii.
Program skierowany jest do jednostek samorządu terytorialnego szczebla gminnego oraz ochotniczych straży pożarnych. Wnioski będzie można składać do 30 września br. lub do wyczerpania dostępnych środków. Do rozdysponowania jest 4 mln zł w formie dotacji, a Fundusz przewiduje również możliwość uzyskania pożyczek, których pula nie została ograniczona. Co więcej, zastrzeżono możliwość zwiększenia budżetu programu. Maksymalna wysokość dotacji wynosi 250 tys. zł na jedno przedsięwzięcie.
Program wspiera inwestycje związane z termomodernizacją budynków użytkowanych przez OSP na cele statutowe. Dofinansowanie można przeznaczyć m.in. na ocieplenie budynków, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, modernizację systemów grzewczych oraz montaż instalacji wykorzystujących odnawialne źródła energii, takich jak fotowoltaika czy pompy ciepła.
Korzyści z takich inwestycji są podwójne. Z jednej strony poprawiają warunki pracy druhen i druhów oraz bezpieczeństwo przechowywanego sprzętu ratowniczego. Z drugiej – pozwalają ograniczyć zużycie energii, obniżyć koszty utrzymania remiz i zmniejszyć emisję zanieczyszczeń do atmosfery.
Program realizuje również szersze cele środowiskowe. Ma przyczynić się do ograniczenia niskiej emisji, zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii oraz popularyzacji nowoczesnych technologii służących oszczędzaniu energii. Dzięki temu strażnice stają się nie tylko bardziej funkcjonalne, ale również bardziej przyjazne środowisku.
Dla wielu jednostek OSP, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach powiatu cieszyńskiego, remiza jest czymś więcej niż tylko siedzibą strażaków. To miejsce spotkań mieszkańców, organizacji szkoleń, wydarzeń lokalnych i działań na rzecz społeczności. Modernizacja tych obiektów oznacza więc korzyści nie tylko dla samych druhów, ale dla całych gmin.
Warto przypomnieć, że poprzednia edycja programu cieszyła się bardzo dużym zainteresowaniem. Świadczy o tym liczba złożonych wniosków oraz niemal pełne wykorzystanie dostępnych środków. Wszystko wskazuje na to, że również tegoroczny nabór będzie cieszył się dużą popularnością, dlatego zainteresowane jednostki nie powinny zwlekać z przygotowaniem dokumentacji. (kredo)
