Wydanie nr 48 z 4.12.2020 r.

Widzisz łamanie prawa? Reaguj!

Na ratunek cieszyńskim tufom

Rozjeżdżanie terenów zielonych przez quady, motocykle crossowe i samochody terenowe to bardzo duży problem, z którym nie mogą sobie poradzić leśnicy w naszym regionie. Ryk silników płoszy zwierzęta, a opony rozpędzonych maszyn dewastują leśne poszycie i niszczą uprawy, a zdarza się nawet, że stanowią zagrożenie dla życia ludzkiego.

Rujnowane przez zwolenników off-roadu są m.in. Cieszyńskie Źródła Tufowe, należące do sieci Natura 2000, w skład których wchodzą cztery obszary aktywnych źródlisk z depozycją martwicy wapiennej. Nazwa obszaru wzięła się od tufu wapiennego, skały osadowej, powstałej w wyniku reakcji chemicznej, w której często występują szczątki zwierząt i roślin. Ostoja obejmuje cztery, niepołączone ze sobą enklawy – Morzyk w gminie Jasienica, Las Grabicz w gminie Goleszów, Las Kamieniec w gminie Dębowiec i Skarpę Wiślicką w gminie Skoczów. To właśnie tam, na łagodnych wzgórzach poprzecinanych licznymi, głębokimi dolinkami, dochodzi do wytrącania się tufów i trawertynów, skał osadowych.

Na przeważającej części obszaru Cieszyńskie Źródła Tufowe obowiązuje zakaz poruszania się quadami, motocyklami crossowymi i samochodami terenowymi. Ich wjazd na objętą ochroną powierzchnię, do lasu czy do strumienia, bezpośrednio niszczy naturalne bogactwo. Dewastacja tufów wapiennych może spowodować, że to, co najcenniejsze, nigdy już nie zdoła wrócić do stanu pierwotnego, ponieważ ten formuje się wiele lat. Jazda pojazdami silnikowymi może skutkować również wieloma innymi negatywnymi zjawiskami, takimi jak erozja gleb, zmiana przepływu wód, płoszący zwierzęta hałas oraz zanieczyszczenie obszaru spalinami, paliwami lub olejami.

Dlatego Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach postawiła sobie za cel jeszcze większą ochronę Cieszyńskich Źródeł Tufowych. Obszar ten znalazł się w centrum kampanii informacyjnej, której celem jest zniechęcenie właścicieli pojazdów silnikowych do jazdy po miejscach do tego nieuprawnionych. Dzięki dofinansowaniu z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach powstały ulotki i plakaty, które ze względu na aktualną sytuację epidemiczną trafią do dystrybucji dopiero na wiosnę. Będą przekazywane m.in. do urzędów i szkół w gminach położonych na terenie powiatu cieszyńskiego. W dwóch miejscach stanęły również tablice informacyjne przestrzegające przed wjazdem na teren obszaru (na zdjęciu). Nie brakło także stosownych publikacji na ten temat m.in. w „Głosie Ziemi Cieszyńskiej”.

Łukasz Zych, rzecznik prasowy Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach, przypomina, że złamanie zakazów jazdy po chronionym terenie stanowi wykroczenie zagrożone mandatem do 500 zł lub karą grzywny w wysokości do 5000 zł. – Jeśli udowodni się, że dana osoba spowodowała istotną szkodę przyrodniczą, może na podstawie art. 181 Kodeksu karnego odpowiadać jak za przestępstwo zagrożone konfiskatą pojazdu, a nawet więzieniem. Kodeks wykroczeń przewiduje kary nie tylko za wjazd, ale również za sam postój pojazdu w lesie – dodaje Łukasz Zych.

Do legalnej jazdy quadami czy motocyklami crossowymi najlepiej wybierać miejsca do tego przeznaczone, takie jak autodromy czy specjalne tory. Fani motocykli mogą skorzystać m.in. z toru w Cieszynie przy ulicy Motokrosowej. Oprócz tego, można powiedzieć, że jazda quadami jest możliwa tam, gdzie nie jest ona zabroniona. W praktyce w obszarach ochrony i w lasach niewiele jest takich miejsc. Jeżeli zwolennicy tego typu atrakcji mają wątpliwości, czy przejazd wybraną trasą jest możliwy, najlepiej będzie, gdy sprawdzą status danego terenu i jego oznakowanie lub skontaktują się z miejscowym nadleśnictwem.
Niezwykle istotna jest również reakcja osób, które są świadkami sytuacji, gdy ktoś łamie obowiązujące prawo i niszczy przyrodę. W takich przypadkach należy niezwłocznie powiadomić policję. (kredo)

 


To również świetny nawóz

Co z popiołem?

Sezon grzewczy w pełni, a w związku z tym doroczny problem – duże ilości popiołu powstające w wyniku spalania różnego rodzaju paliwa. Dlatego przypominamy, że popiół należy gromadzić w odpowiednich workach, które bezpłatnie dostarcza firma odbierająca odpady komunalne.

Popiołu nie należy umieszczać w koszu na śmieci, który jest przeznaczony na odpady zmieszane. Najczęstszym problemem, w procesie odzysku surowców, jest bowiem zanieczyszczanie odpadów komunalnych popiołem. Worki z popiołem należy przekazywać do odbioru w dniu przeznaczonym na odbiór segregowanych surowców wtórnych. Ze względów bezpieczeństwa do pojemników czy worków należy wrzucać wyłącznie zimny popiół. Warto kolejny raz podkreślić również, że zbieranie odpadów w sposób selektywny stanowi podstawowy element systemu gospodarki odpadami i ma wpływ na wysokość poziomu recyklingu.

Kto posiada choć kawałek swojego ogródka, powinien wiedzieć również, że popiół z kominka może być świetnym nawozem i warto go stosować. Pozostałości po spaleniu drewna zawierają bowiem wiele składników mineralnych, takich jak fosfor, wapń, magnez, krzem, oraz gamę mikroelementów, pochodzących z drewna. Popiół tego rodzaju ma rozdrobnioną strukturę, zatem rośliny nie mają problemu, by pobrać składniki mineralne. Działa powoli i w przeciwieństwie do pozostałych nawozów mineralnych ma w miarę zrównoważony skład. Odczyn popiołu waha się w granicach ph 11-13, w związku z czym doskonale odkwasza glebę. Ze względu na swój naturalny skład, popiół drzewny można stosować w ekoogrodnictwie. Warto wiedzieć, że do użytku nadaje się jedynie popiół pochodzący ze spalania niemalowanego, niekonserwowanego drewna. Popiół z węgla lub popiół ze spalania drewna z dodatkiem tektury, zadrukowanego papieru, tkanin i plastików nie nadaje się na nawóz.

Popiołem można nawozić trawniki i rośliny kwitnące (dereń, jaśminowiec, ligustr pospolity, głóg), które potrzebują sporych ilości potasu. Potas lubią także rośliny warzywne, takie jak ogórki, pomidory, kalafior i kapusta. Z racji tego, iż popiół ma właściwości alkalizujące, nie należy go stosować przy roślinach lubiących kwaśne środowisko – chodzi o różaneczniki, azalie, kalmie, pierisy, enkianty, kiścienie, wrzosy, wrzośce, żurawinę, borówkę amerykańską.
Popiół najlepiej wykorzystać wczesną wiosną lub jesienią, kiedy rośliny potrzebują składników mineralnych. Przed zastosowaniem go, warto sprawdzić odczyn gleby, gdyż zawiera dużo wapnia, który ma działanie odkwaszające. Dlatego pozostałości po spalaniu można zastosować do gleb kwaśnych. Popiół można wysypać bezpośrednio na rośliny. Będzie spełniał funkcję nie tylko nawozu, ale i skutecznej bariery, chroniącej je przed atakami ślimaków. Jednak najbezpieczniej jest wymieszać popiół z resztkami organicznymi z kompostownika. W ten sposób powstanie doskonały, bogaty w potas nawóz do ogrodu. Oczywiście z popiołem nie należy przesadzać. Jak z każdym nawozem, należy stosować go rozsądnie, bo wszystko w nadmiarze szkodzi. (kredo)

Wydanie nr 44 z dnia 6.11.2020 r.

 

 

„Czyste Powietrze” odsłona druga

Dla mniej zamożnych

Rozpoczął się nabór wniosków w drugiej części programu „Czyste Powietrze”, przygotowanej dla Polaków o niższych dochodach. Będą oni mogli otrzymać wyższą dotację – nawet do 37 tys. zł – na wymianę kopciucha i termomodernizację domu.
– To kolejny ważny krok w walce ze smogiem, który ograniczamy, inwestując w termomodernizację polskich domów jednorodzinnych i wymianę starych, nieefektywnych źródeł ciepła oraz montaż odnawialnych źródeł energii – powiedział Michał Kurtyka, szef polskiego resortu klimatu i środowiska. Gminy zostały zobligowane do wydawania zaświadczeń o dochodach, uprawniających mniej zamożnych beneficjentów do podwyższonego poziomu dofinansowania. Dokumenty o dochodach będą wydawane przez samorządy na podstawie żądań składanych przez osoby zainteresowane aplikowaniem w drugiej części programu. Żądanie można złożyć w gminie osobiście, przesłać pocztą albo przez platformę ePUAP. O wydanie zaświadczenia należy się zwrócić do gminy zgodnie ze swoim adresem zamieszkania.

Obsługą drugiej części programu „Czyste Powietrze” zajmują się wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Zgodnie z nowymi zasadami, obowiązującymi od 15 maja, osoby fizyczne, czyli właściciele lub współwłaściciele domów jednorodzinnych, o dochodach miesięcznych wynoszących do 1400 zł na osobę w gospodarstwach wieloosobowych lub do 1960 zł w gospodarstwach jednoosobowych, mają szansę na dotację do 60 procent poniesionych kosztów realizacji ekologicznej inwestycji, czyli maksymalnie 37 tys. zł. Pozostali beneficjenci „Czystego Powietrza”, przypomnijmy, z rocznym dochodem do 100 tys. zł, są uprawnieni do podstawowego poziomu dofinansowania. To oznacza, że mogą starać się o wsparcie do 25 tys. zł przy wymianie źródła ciepła oraz montażu instalacji fotowoltaicznej, a nawet do 30 tys. zł, jeśli inwestycja obejmuje pompę ciepła oraz instalację PV. Ponadto dla wszystkich – w rozliczeniu PIT – dostępna jest ulga termomodernizacyjna (do 53 tys. zł).

– Drugą część „Czystego Powietrza” uruchamiamy licząc na efektywną współpracę z gminami, biorącymi na siebie dodatkowe obowiązki. Dlatego też – na podstawie nowych zapisów porozumień – będziemy premiować samorządy za skutecznie składane wnioski w ramach programu. Przewidujemy refundację w wysokości do 100 zł za obsługę wniosku naszych beneficjentów – informuje Paweł Mirowski, wiceprezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Aby pomóc pracownikom gmin, szczególnie w pierwszej fazie, w obsłudze beneficjentów programu pod kątem wydawanych zaświadczeń o dochodach, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej uruchomił specjalną infolinię – 22 340 40 90. Nadal funkcjonuje też osobna infolinia dla wnioskodawców i beneficjentów programu, od poniedziałku do piątku, w godz. 8.00-16.00, pod numerem telefonu 22 340 40 80.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przygotował także kalkulator dotacji. To nowe narzędzie ułatwi wnioskodawcom wyliczanie dotacji na planowane przedsięwzięcie w zależności od wybranych zadań kwalifikujących się do dofinansowania. Innym udogodnieniem jest możliwość wydłużenia terminu realizacji przedsięwzięcia o maksymalnie sześć miesięcy. To rozwiązanie dotyczy sytuacji niezależnych od beneficjenta, w szczególności ze względu na epidemię Covid-19. Chcąc wydłużyć okres realizacji przedsięwzięcia, konieczne będzie złożenie stosownego wniosku do właściwego terytorialnie wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej, który oceni jego zasadność i podejmie decyzję. Zmiana dotyczy umów zawartych w ramach wszystkich dotychczasowych wersji programu.

„Czyste Powietrze” to program z budżetem 103 mld zł na lata 2018-2029. Jego celem jest poprawa jakości powietrza oraz zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych przez wymianę źródeł ciepła i poprawę efektywności energetycznej jednorodzinnych budynków mieszkalnych. Do 16 października, za pośrednictwem wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, złożono w sumie ponad 172 tys. wniosków o dofinansowanie, na łączną kwotę prawie 3,3 mld zł. (kredo)


W Kiczycach uczą jeszcze lepiej

Jest nowa pracownia!

Mamy kolejną działającą „Zieloną Pracownię” w regionie, która powstała dzięki wsparciu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Władze gminy Skoczów, z burmistrzem miasta Mirosławem Sitko i jego zastępcą, Andrzejem Bubnickim na czele, dokonały oficjalnego otwarcia klasy „EKO+logika” w Szkole Podstawowej im. Orła Białego w Kiczycach.

Placówka oświatowa otrzymała z katowickiego funduszu 29 999,75 zł na realizację nowej klasy w konkursie „Zielona Pracownia 2020”. We wcześniejszym etapie rywalizacji – „Zielona Pracownia Projekt 2020” – pozyskano dodatkowo 7 499,95 zł. Pracownia powstała na potrzeby nauk przyrodniczych, biologicznych, ekologicznych, geograficznych, geologicznych czy chemiczno-fizycznych. Na jednej ze ścian znajduje się fototapeta przedstawiająca Układ Słoneczny. Nowe stoliki i uczniowskie krzesła rozmieszczone zostały w kształt podkowy, tak aby w centralnym miejscu pomieszczenia mogła się znaleźć mobilna szafka do doświadczeń i eksperymentów. Udało się kupić także inne nowe meble – szafki, półki na pomoce dydaktyczne, biurko i krzesło dla nauczyciela, a ponadto sprzęt multimedialny i mikroskopy cyfrowe. Sporą część budżetu przeznaczono na zakup pomocy dydaktycznych.

Nowoczesna klasopracownia fizyczno-przyrodnicza pod nazwą „Eko+logika” pomoże młodym ludziom zrozumieć w ciekawy sposób trudne zagadnienia, dotyczące m.in. odnawialnych źródeł energii, zanieczyszczenia gleby, powietrza i wód, segregacji śmieci oraz utylizacji odpadów. Projekt przewiduje też wycieczki terenowe, a ponadto zajęcia warsztatowe, podczas których – dzięki nowym pomocom dydaktycznym – uczniowie będą mieli okazję przeprowadzać liczne badania i doświadczenia. (kredo)


Fundusz ogłosił konkurs plastyczny

Powietrze jak malowane

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach organizuje konkurs plastyczny „Tak dla czystego powietrza”. Prace można wysyłać do 13 listopada, do godz. 15.00.
W plastyczne szranki mogą stanąć uczniowie szkół podstawowych i podopieczni świetlic środowiskowych ze Śląska. Rywalizacja odbędzie się w pięciu kategoriach wiekowych dla dzieci i młodzieży (od 6 do 15 lat). Praca konkursowa musi być tematycznie związana z przyrodą i zmianami, jakie zaszły lub powinny zajść w otoczeniu uczniów dzięki pieniądzom z Unii Europejskiej wykorzystanym na ochronę środowiska, w tym na ochronę powietrza.
Technika plastyczna jest dowolna, zaś praca musi mieć format A3. Zgłoszenia należy wysłać na adres ul. Plebiscytowa 19, 40-035 Katowice, koniecznie z dopiskiem „Konkurs plastyczny”. Osobą odpowiedzialną za organizację Konkursu Plastycznego ze strony Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach jest Małgorzata Gałuszka, tel. 32 6032 398, e-mail: [email protected]. Jury oceni prace 20 listopada. Wyniki będą podane na stronie internetowej WFOŚiGW w Katowicach, a nagrody zostaną wręczone w grudniu. (klk)

Wydanie nr 39 z dnia 2.10.2020 r.


Remizy wołają o pomoc

Fundusz dla strażaków

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach uruchomił dwa nowe programy, które pozwalają na dofinansowanie ochotniczych straży pożarnych. Pieniądze przeznaczone na dotacje oraz pożyczki to łącznie 3,4 mln zł. Mają trafić do jednostek na termomodernizację strażackich remiz i zakup sprzętu gaśniczego.

– Fundusz od lat finansuje wymianę samochodów strażackich i sprzętu, ale zauważyliśmy, że ich siedziby wołają o pomoc. Postanowiliśmy więc wyjść im naprzeciw i uruchomiliśmy pierwszy w Polsce program wsparcia dla ochotniczych straży pożarnych z naszego województwa. Spodziewamy się, że skorzysta z tego około 30 jednostek – mówi Tomasz Bednarek, prezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.
21 września uruchomiony został nabór wniosków na dofinansowanie w ramach programu „Przedsięwzięcia z zakresu ochrony powietrza wspierające działalność ochotniczych straży pożarnych, realizowanego przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej”. Można je składać do 30 października lub do wyczerpania kasy. Łączna pula pieniędzy przeznaczonych na ten cel to 3 mln zł, z czego 1 mln zł to dotacja, a 2 mln zł pożyczka.
– Zdecydowaliśmy się również na dodatkową pulę środków, w wysokości 400 tys. zł, na wsparcie finansowe na zakup wyposażenia dla OSP – dodaje Tomasz Bednarek. Także w tym przypadku termin przyjmowania wniosków upływa 30 października lub po wyczerpaniu puli.

Na realizację programu tzw. „małego strażaka” katowicki fundusz wyda w tym roku łącznie blisko 3 mln zł. Pieniądze trafią do ponad 300 jednostek OSP w województwie śląskim. Na zakup sprzętu i samochodów dla OSP i PSP, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach wspólnie z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przeznaczyły w sumie blisko 20 mln zł. (kredo)

 


 

Zielono w Górkach Wielkich

W Szkole Podstawowej w Górkach Wielkich została otwarta Zielona Pracownia. Od początku obecnego roku szkolnego uczniowie korzystają z niej podczas różnych zajęć. Pracownia pozwala pogłębiać wiedzę z zakresu nauk przyrodniczych i ekologii. Lekcje teraz są jeszcze ciekawsze.

Uczniowie mają ponadto okazję, żeby poznać bliżej różnorodność fauny i flory regionu oraz formy ich ochrony. Praktycznym przykładem jest pobliski Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy na górze Bucze.
Inwestycja została dofinansowana z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Pomoc wyniosła 30 tys. zł. (mark)

 


 

4 godziny, 40 mieszkańców, 9 wniosków

Eksperci przepytani!

W Strumieniu stacjonowało Mobilne Biuro Programu „Czyste Powietrze”. Była to dobra okazja do zdobycia informacji na temat dotacji do odnawialnych źródeł energii oraz wymiany źródła ciepła na ekologiczne.

Eksperci z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach odpowiadali na pytania mieszkańców dotyczące termomodernizacji czy wymiany tzw. kopciuchów oraz co najważniejsze, pomagali wypełniać wnioski o dotację, a także zapewnili możliwość ich złożenia na miejscu. Mobilne Biuro Programu „Czyste Powietrze” cieszyło się w Strumieniu dużym zainteresowaniem. Podczas niespełna 4-godzinnego dyżuru ekspertów z konsultacji skorzystało 40 mieszkańców, na miejscu udało się złożyć 9 wniosków.

Była to kontynuacja wakacyjnej akcji powstałej z inicjatywy ministra klimatu, Michała Kurtyki. Realizowana jest przez WFOŚiGW w Katowicach jako kolejny krok w celu poprawy jakości powietrza w naszym regionie. (klk)

 


 

Kanalizacja w Cieszynie dofinansowana

Rura dla Jastrzębiej

W Cieszynie rozbudowano miejską kanalizację sanitarną i położono jej odcinek w rejonie ulicy Jastrzębiej. Inwestycja umożliwiła podłączenie do sieci dwóch budynków mieszkalnych i kilku niezabudowanych nieruchomości. Nowa kanalizacyjna nitka ma długość prawie 190 m. Na realizację inwestycji miasto otrzymało dofinansowanie z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w wysokości 70 tys. zł. Całe przedsięwzięcie kosztowało natomiast 109 800 zł.

Jak informuje cieszyński ratusz, miasto jest skanalizowane w 94,86 proc., a obszar tzw. aglomeracji – w 96,84 proc. Dostęp do kanalizacji ma 31 230 stałych mieszkańców nadolziańskiego grodu. – Aktualnie niepodłączone są pojedyncze domy. Mieszkańcy mogą zgłaszać chęć podłączenia do kanalizacji wnioskując w ramach realizacji programu lokalnych inicjatyw inwestycyjnych – mówi Katarzyna Koczwara, rzecznik prasowy Urzędu Miejskiego w Cieszynie. (kredo)

 


Można powalczyć o 100 tys. zł

Szkoła z klimatem

Opracowanie planu adaptacji do zmian klimatu dla szkoły i jej sąsiedztwa to zadanie konkursowe, które zwycięskiej placówce może przynieść aż 100 tys. zł na realizację ekologicznego pomysłu uczniów. „Szkoła z klimatem” – ogólnopolski konkurs Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dla miejskich szkół ponadpodstawowych – jest elementem projektu ministra klimatu pn. „Miasto z klimatem”. Młodzieżowa rywalizacja wystartowała 16 września i potrwa do 15 lutego 2021 roku.

– Czekamy na kreatywne pomysły, jak przygotować szkołę i jej sąsiedztwo na zmiany klimatu. Nagrody czekają na najlepszych – główna to 100 tysięcy złotych na realizację zwycięskiego projektu, ale planujemy także wyróżnienia po 5 tysięcy złotych na działania edukacyjne dotyczące zmian klimatu – wyjaśnia przewodniczący komisji konkursowej Artur Lorkowski, wiceprezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Konkurs „Szkoła z klimatem” jest skierowany do publicznych i niepublicznych miejskich szkół ponadpodstawowych i ich zespołów z terenu całego kraju, które mają siedzibę w miastach. Uczestnikami mogą być zespoły projektowe uczniów (maksymalnie do 20 osób lub jedna klasa), pod kierownictwem opiekuna – nauczyciela, przy czym uczestnicy muszą być uczniami jednej szkoły w ramach klas w szkołach ponadpodstawowych.

Zadanie konkursowe polega na przygotowaniu planu adaptacji do zmian klimatu dla terenu szkoły i ewentualnie jej najbliższej okolicy, obejmującego propozycje działań adaptacyjnych, które mogłyby być wykonane na terenie należącym do szkoły i jej bezpośredniego sąsiedztwa – otaczających domów, ulic, placów, parków, budowli itp. Należy wykonać opis stanu obecnego otoczenia szkoły, zagrożeń związanych ze zmianami klimatu i zaproponować, także w formie rysunku, jak można poprawić tę sytuację. Zachęcamy szkoły w powiecie cieszyńskim do wzięcia udziału w tej ciekawej inicjatywie. (kredo)